Taksit 10
İNSAN ZEKÂSININ EĞİTİMİ
İnsanların zekâsını kayda değer ölçüde nasıl artırabiliriz? Bu amaçla bilgisayar sistemlerinden nasıl yararlanabiliriz?
Zekâ, sözlükte "akıl yürütme, anlama ve benzeri zihinsel etkinlik biçimleri için kapasite; sağduyulu düşünce; iyi muhakeme" olarak tanımlanır. Zihinsel etkinlik biçimleri arasında gözlem, çalışma, deney yapma, bellek, hesaplama, tümdengelim, diller ve daha pek çoğu yer alır. Bu zihinsel etkinliklerin birçoğu, ancak hepsi değil, okullarda kısmen öğretilmektedir.
Günümüzde, insanların bazı kapasitelerini artırmak istiyorsak, başlıca mantıklı etkinliklerin teşvik etmek, motive etmek, eğitmek, alıştırma yaptırmak, ödüllendirmek, yasalara uymak ve doğruyu söylemek olduğu açıktır. Örneğin 1980'lerin yeni vebası olan AIDS'i ele alalım; "edinilmiş bağışıklık yetmezliği sendromu". Bu, insanları öldüren, yaygın biçimde yayılan ve yoğun güncel araştırmalara rağmen henüz bilinen bir tedavisi olmayan bir virüstür. AIDS, insan türü için yeni bir tehdidin mükemmel bir örneğidir; önceki yüzyılların pek çoğunda geçerli olan eski davranışlar bu durumda işe yaramayacaktır. AIDS ile başa çıkma sorunu, insan zekâsını kesinlikle eğitecektir.
Yeni bir biçimde davranma kapasitesi, öğretim ve eğitim gerektirir. Davranışın, ya kişinin kendisi tarafından ya da bir doktor, meslektaş, bilgisayar ya da çevre gibi toplumsal örgütlenmenin bir alt birimi tarafından öğretilmesi gerekir. Bir deniz kıyısının ortamı, yeni bir dalgıca burnunu ve ağzını deniz suyuyla doldurmadan şnorkelle dalmayı oldukça hızlı bir şekilde öğretir.
İnsan zekâsının, tanımlama, bellek, tümdengelim, davranış, planlama, durumlar ve daha pek çok kategoriye yayılan muhtemelen 1.000'den fazla özelliği bilgisayar sistemleri tarafından eğitilebilir. Ancak insan zekâsını artırmaya yönelik bu tür bir eğitimi yapmak için gereken zaman bedava değildir. Bu zaman, televizyon ya da spor izlemeyi azaltmak gibi başka bir şeyin daha az yapılmasından sağlanmalıdır.
İnsan zekâsını eğiten bilgisayar sistemleri için pazarın çok büyük olması gerekir.