P.O. Box 13134
Kudüs, İsrail
İsrailli çiftçiler artık toprağı bilgisayar aracılığıyla işliyor. Elektronik aygıtlar, otomatik sağım düzeneklerinin izlenmesinden bal kavanozlarının kartonlara en iyi şekilde paketlenip istiflenmesinin planlanmasına kadar çiftlik yaşamını yönetmeye başladı. İsrail Teknoloji Enstitüsü Technion’da Tarım Mühendisliği Bölümü Dekanı Prof. Benjamin Zur, “Başka yolu yok,” diyor. “Günümüzde tarımın karşılaştığı en büyük sorun, üretim maliyetlerini düşürme yönündeki hayati gereksinimdir. Ve bilgisayar bunu yapmanın en iyi yolunu sunuyor.”
Birkaç on yıl önce İsrailli çiftçiler, Akdeniz’in doğu kıyısı boyunca uzanan ihmal edilmiş bir toprak şeridini dünyanın en verimli tarım bölgelerinden birine dönüştürdü. Ülkeyi kısa sürede dünya pazarına önemli bir tarımsal ürün ihracatçısı hâline getiren pek çok yeni teknik geliştirdiler.
Batı Avrupa geleneksel olarak İsrail tarım ihracatının ana pazarı olmuştur; ancak son yıllarda İsrail ürünlerine olan talep önemli ölçüde azalmıştır. İsrail’de daha fazla ve daha iyi ürün yetiştirmek için geliştirilen teknikler, Kuzey Afrika ve Güney Avrupa’daki rakip çiftçiler tarafından öğrenilmiştir ve bu rakipler Batı Avrupalı alıcılara daha ucuz iş gücü ve daha düşük taşıma maliyetleri gibi avantajlara sahip olduklarından, İsrail tarım ihracatı pazarda rekabet edemez hâle gelmektedir.
İsrailli çiftçiler bu zorluğa bilgisayara yönelerek karşılık veriyor. Zur’a göre, nihayetinde CAD-CAM (Bilgisayar Destekli Tasarım — Bilgisayar Destekli Üretim) teknikleri İsrail çiftliklerini tamamen yönetebilir. Technion’un Tarım Mühendisliği fakültesindeki personel, bir çiftliğin ve yer seçiminin en temel aşamalarından tarlaların işaretlenmesine ve altyapının planlanmasına kadar bilgisayar kullanımını araştırıyor.
Bir bilgisayar, İsrail traktörlerini daha verimli hâle getirmeye yardımcı olur. Bilgisayarlar traktörün çalışmasına ilişkin tüm değişkenleri sürekli olarak analiz eder: yakıt tüketimi, çekiş gücü, yaptığı iş ve çalışmasının diğer unsurları. Traktörün en uygun hızı, önceki gecenin yağmurundan dolayı toprağın çamurlu ve kaygan olması gibi tarla koşullarına göre değiştirilebilir. Burada bilgisayar, geçerli koşullara göre traktör için tam olarak doğru hızı belirleyebilir.
İsrail’in yenilikçi sulama teknikleri, günümüzde birçok bölgede tamamen bilgisayarlı hâle gelmiş olup geniş çapta tanınmaktadır. Ancak daha yakın zamanda İsrailli çiftçiler bu sistemleri, bilgisayar tarafından yönetilen diğer işlevleri de bağlayarak genişletmiştir. Fertigasyon (gübreleme artı sulama) buna bir örnektir: suda çözünebilen gübreler, miktarları bilgisayar tarafından belirlenerek sulama suyuna karıştırılır ve mevcut sulama boruları aracılığıyla dağıtılır. Bu süreç, en hassas bitkilerin sezon ortasında gübrelenmesine olanak tanır. Gübreyi, tam gerektiği yerde, tam gerektiği zamanda ve en düşük maliyetle en uygun büyümeyi sağlayacak kesin oran ve miktarlarda iletir.
Aynı sistem, artık “pestigasyon” olarak adlandırılan bir süreçte, pestisitler gibi diğer suda çözünebilen kimyasalların dağıtımında da kullanılabilir. Yine kimyasallar, doğru zamanda doğru miktarlarda ve tam doğru noktaya iletilir — havadan ilaçlamanın maliyeti olmadan.
Sulamaya yönelik bir başka bilgisayarlı yaklaşım ise Ayanot mobil sulama makinesidir. Garip görünümlü bu düzenek, ürün sıraları arasında su basıncıyla kendi kendine ilerleyerek suyu damlacıklar hâlinde doğrudan toprağa dağıtır. Benzer ekipmanlara kıyasla daha taşınabilir olduğu belirtilen Ayanot makinesi, bir mikroişlemci tarafından kontrol edilir.
Yetiştirme ve hasat tamamlandıktan sonra İsrailliler ürünlerini bilgisayar yardımıyla paketler. Yine Technion’dan Prof. Kalman Peleg, meyvelerin en az ezilme veya hasarla, kap başına en büyük hacmi sağlayacak biçimde en uygun paketlenmesi için bazı bilgisayar denklemleri geliştirmiştir. Pazarlama stratejileri, sevkiyat güzergâhları ve fiyatlandırma taktikleri de bilgisayar tarafından analiz edilip değerlendirilir. Diğer bilgisayarlar ise, bireysel bitkilere gübre emilimi ve bu bitkilerin aldıkları besin yoğunluğuna dayalı metabolik etkinlikleri gibi biyolojik süreçleri benzetim yoluyla inceleyen model tarlalar geliştirmektedir.
“Tarım çok karmaşık bir iş hâline geldi,” diyor Prof. Zur. “Çiftliklerin ayakta kalmasını etkileyen çok fazla değişken var — en azından bunların hepsini defterlerde tutmak çiftçiler için mümkün değil. Tüm bunların artık bilgisayarlara girilmesi gerekiyor; bilgisayarlar her şeyi izleyebilir. Bilgisayarın bilgiyi bütünleştirme ve çiftçi için mevcut en iyi alternatifleri hesaplama konusunda büyük bir kapasitesi var ve bunu hızlı bir şekilde yapabiliyor.”
İsrail’de geliştirilen bu kendinden hareketli sulama yağmurlama sistemi kullanıldığında, haftada 350 akrelik alanın sulanması için yalnızca bir kişi yeterlidir. İhtiyaç duyduğu tek insan müdahalesi, hızı izleyen ve su çıkışını kontrol eden mikroişlemciye yapılan ayarlamalardır. Herhangi bir arıza meydana geldiğinde bilgisayar makineyi kapatır.