Bir Şeyi Söylemek İçin Gerekli Sözcük Sayısı
Edmund C. Berkeley
Editör
“Gelecekteki bilgisayarların çözeceği sorunlardan biri, anlamı belirlemek ve soruları yanıtlamak için okumadır.”
2 Sözcük
NO NUKES
— 1981’de motorlu taşıtlarda yaygın olan tampon etiketi
6 Sözcük
“Tanrı, meraklılar için cehennemi biçimlendirdi.”
— 354 ile 430 yılları arasında yaşamış olan, kilise babası ve Hippo piskoposu Aziz Augustinus
15 Sözcük
“Birçok şeyi, onları olanaksız olarak düşünmeseydik yapardık.”
— François de Malherbe, 1555–1628, Fransız şair
55 Sözcük
“Dünyaya nasıl göründüğümü bilmiyorum; fakat kendime göre, deniz kıyısında oynayan ve ara sıra sıradan olandan daha düzgün bir çakıl taşı ya da daha güzel bir deniz kabuğu bulmakla oyalanan bir çocuk gibi olduğumu sanıyorum; oysa büyük gerçeklik okyanusu önümde bütünüyle keşfedilmemiş duruyordu.”
— 1642–1727 yılları arasında yaşamış, İngiliz matematikçi ve doğa filozofu, kalkülüsün ve Newton mekaniğinin geliştiricisi Sir Isaac Newton’un ölürken söylediği sözler
90 Sözcük
200’den fazla tanınmış kişi kısa süre önce New York Times’ta, ABD’nin El Salvador’daki politikasını protesto eden bir ilanı imzaladı. İmzacılar arasında, çoğu liberal eğilimli olan bebek doktoru Benjamin Spock; yazarlar Erica Jong, Allen Ginsberg, I.F. Stone ve Kurt Vonnegut; televizyon yıldızı Ed Asner; sivil haklar figürleri Jesse Jackson ve Coretta Scott King; eski BM Büyükelçisi Andrew Young; eski ABD Temsilcisi Bella Abzug ve Georgia Eyalet Senatörü Julian Bond gibi siyasal figürler; ve Nobel Ödülü sahibi Dr. Linus Pauling ile Harvard profesörü George Wald gibi bilim insanları yer aldı.
— Boston Globe’dan tam haber, 24 Mart 1981
Re 500.000 Sözcük
Geleceğin bilgisayarlarının çözeceği sorunlardan biri, anlamı belirlemek ve soruları yanıtlamak için okuma sorunudur. Şu anda masamın üzerinde, John Toland tarafından yazılmış, Adolf Hitler başlıklı, iki ciltlik, 1102 sayfalık bir eser duruyor; Doubleday & Co., Garden City, N.Y. tarafından yayımlanmış, telif hakkı 1976.
Bu kitaba başvurarak yanıtlamak istediğim sorular şunlardır:
- Hitler, 1933’ten 1945’e kadar Alman Reich’ının şansölyesi ve führer’i olarak, doğrudan ya da dolaylı biçimde kaç kişiyi öldürdü ya da yok etti?
- Hitler’in, bugün Amerika Birleşik Devletleri’nin ya da Sovyetler Birliği’nin sahip olduğu türden nükleer silahları olsaydı, bunları kullanır mıydı?
Kitap o kadar büyüleyici ki, iki soruma yanıt vermeye her çalıştığımda içine çekiliyorum — sanki çok ince bir buz üzerinde yürürken buz kırılıyor ve içine düşüyormuşum gibi. Dram tarafından dikkatim dağılıyor.
İlginçtir ki, bu 1100 sayfada Soru 1’in bir yanıtı yok gibi görünüyor: Hitler kaç kişiyi yok etti? John Toland’ın bu sorunun öne çıkarılarak yanıtlanmaya değer olduğunu düşünmemiş olması beni hayrete düşürüyor.
Soru 2’ye gelince, herhangi bir yanıtın tümevarımsal olması gerekir. Toland tarafından aktarılan bilgiler ilgili olmalıdır. 500.000 kelimeyi alabilen, bunları anlayabilen ve üzerlerinde makul işlemler uygulayabilen bir bilgisayar programına ihtiyacım var.
Bu soruları neden yanıtlamak istiyorum? Çünkü dehşete kapılmış durumdayım. Öngörülen şey, çocuklarımın, çocuklarımın çocuklarının ve onların soyundan gelenlerin, ya hızlı bir şekilde (savaş yoluyla) ya da yavaş bir şekilde (nükleer reaktörler, nükleer kazalar, radyoaktif atıkların “bertarafı”, … aracılığıyla) insanlar için kelimenin tam anlamıyla kanserojen bir çevre üretecek bir dünyayla karşı karşıya kalmalarıdır. Bu aynı zamanda toplum için mecazi olarak da kanserojendir; toplum, mega-ölümü, juggernautları ve soykırımı tolere eden ve teşvik eden tutumlar öğrenir.