Macaristan Ticaret Odası
Lengyel utca 6
H 1054 Budapeşte, Macaristan
Geçtiğimiz Temmuz ayında Moskova’da bilgisayar mühendisliğine adanmış bir jübile sergisi düzenlendi. Katılımcılar, Comecon’un Birleşik Bilgisayar Sistemi’ne (UCS) katılan ülkelerden geldi; bunlar arasında, uluslararası uzmanlaşma düzeni kapsamında üretilen en yeni ürünlerini sunan Macaristan’ın Videoton Computer Engineering Works kuruluşu da vardı. Sergilenen ürünler arasında UCS ikinci kuşak R-10/M ve R-11 bilgisayar sistemleri ile R-10 ve R-12’nin gelişmiş sürümleri yer aldı.
1970’ten önce Comecon ülkelerinde yaklaşık 30 farklı türde elektronik bilgisayar yapıldı. Her bir tür, farklı programlar, yedek parça setleri ve özel niteliklere sahip uzmanlar gerektiriyordu. UCS, son derece pahalı olmanın yanı sıra en uygun tek tip yöntemlerin uygulanması olanağını da ortadan kaldıran, çok sayıdaki farklı (birbiriyle uyumsuz) bilgisayar parkından kaynaklanan sakıncaları önleme amacıyla kuruldu.
UCS’nin on yıllık varlığı boyunca, Macaristan’da üretilen dört bilgisayar ve yaklaşık 40 çevre birimi dâhil olmak üzere, on beş bilgisayar türü, yaklaşık 200 çevre birimi ve uzak veri işleme sistemleri ile çok sayıda program geliştirildi. 1976’da üye ülkeler, önceki türlere göre daha yüksek performans ve giriş kapasitesine sahip ikinci nesil modellerin seri üretimine başladı. Moskova’da sergilenen makineler bunlardı.
Macaristan hem donanım hem de yazılım geliştirme çalışmalarına katılmaktadır.
Uluslararası iş bölümü düzenlemesi kapsamında Macaristan’a, gelişmiş sürümleriyle birlikte Videoton ve diğer şirketler tarafından üretilen en küçük boyutlu bilgisayar verilmiştir. Benzer şekilde, birçok şirket ve kurum yazılım alanında faaliyet göstermektedir.
Daha önce ağırlıklı olarak radyo ve televizyon alıcıları ile teyp kaydediciler üreten Videoton, 1971’de bilgisayar ve çevre birimlerini büyük seriler hâlinde üretmeye başladı. O tarihten bu yana, geçen yıl tamamlanan 200’ü dâhil olmak üzere, toplam 800 tam bilgisayar sistemi fabrikadan çıktı. Bilgisayarların yüzde sekseni, çoğunlukla sosyalist ülkelere ihraç edildi. Videoton bilgisayarlarının en büyük alıcısı, geçen yıl yaklaşık 55 milyon ruble tutarında ithalat yapan Sovyetler Birliği’dir.
Dolar hesabıyla çalışan pazarlara ihracat ancak birkaç yıl önce başladı. Batılı firmalara yapılan teslimatların değeri 1978’de 4,5 milyon dolar oldu ve bu yıl 8 milyon dolara ulaşması bekleniyor. Macaristan yapımı bilgisayarlar ve çevre birimlerinin—satır yazıcıları, kart okuyucular ve ekranlar—başlıca alıcıları Fransa, Yugoslavya, Amerika Birleşik Devletleri ve Batı Almanya’dır.
Ürün yapısını iyileştirmek amacıyla Videoton, küçük bilgisayar sistemleri için Fransa’nın SEMS lisansı, satır yazıcıları için ABD Data Products lisansı ve VT-30 küçük ofis bilgisayarları için ABD CADO lisansı dâhil olmak üzere birkaç lisans satın aldı.
Videoton’un kendi tasarımı olan bilgisayar sistemleri arasında, R-10’un daha güvenilir ve daha hızlı bir sürümü olan R-10/M ile prototipi yeni tamamlanan R-12’nin gelişmiş bir sürümü olan R-11 bulunmaktadır. Seri üretimin 1981’de başlaması planlanmaktadır. Her iki sistem de mikroişlemcilerle donatılmıştır ve çeşitli çevre birimlerine bağlanabilmektedir. Bu ürünler arasında, ithalatın yerini almasının yanı sıra aranan bir ihraç kalemi hâline gelen VIDEOPLEX 16 endüstriyel veri kaydetme aygıtı da yer almaktadır.
1971’de işbirliği ve uzmanlaşmaya dayalı olarak başlangıçta belirlenen temel UCS faaliyetlerinin dışında, Comecon ülkeleri mini bilgisayarların (Mini Computer System) seri üretimine de başladı.
İlgili anlaşmalara göre, manyetik bantlar ve diskler Bulgaristan’da, yazıcılar Macaristan’da, bellek birimleri ise GDR ve Polonya’da üretilmektedir. Sovyetler Birliği, bilgisayarlar ile bunlar tarafından denetlenen süreçler arasında bağlantı kurulmasını sağlayan aygıtları ve sözde akıllı görüntü sistemlerini temin etmektedir. Çekoslovakya çizicilerin ve esnek manyetik bellek disklerinin üretiminde, Romanya bireysel bellek birimleri ve program stoklarında, Küba ise işlemcilerde uzmanlaşmıştır. İlk dört mini makine modelinin üretimi 1977’de başlatıldı.