Bir Doğal Dilden Başka Bir Doğal Dile Çeviri
Gönderen: Phyllis R. Eakin
7569 Herschel Ave.
La Jolla, CA 92037
Computers and People dergisinin Temmuz sayısında belirttiğiniz gibi, “bir doğal dilden başka bir doğal dile çeviri bilgisayar programlama mesleği tarafından büyük ölçüde terk edilmiş olabilir”; ancak LATSEC, Inc. tarafından terk edilmiş değildir.
Zaman zaman rastlanan tesadüflerden biri olarak, San Diego ACM Şubesi üyelerine Dr. Peter Toma’nın konuşma yaptığı aynı hafta içinde, sizin “Belirsizlik ve Bilgisayarlar — II” başlıklı başyazınızı okudum. Makine çevirisinin SYSTRAN olarak canlı, sağlıklı ve faal olduğunu bildirmekten mutluluk duyuyorum.
Dr. Toma, otomatik dil çevirisinin başlıca sorunlarının dilbilimsel olduğunu açıkladı: deyimler, mecazlar ve diğer inceliklerle başa çıkmak. Aynı dili konuşan insanlar bile, anlam belirsizlik ve metaforla gölgelendiğinde birbirlerini yanlış anlayabilir.
SYSTRAN’ın şu andaki en büyük yeteneği Rusça-İngilizce ve İngilizce-Rusça çeviridedir; her ikisi de Apollo-Soyuz uzay projesi için başarıyla kullanılmıştır. Sistem, diğer dil çiftlerine uyarlanabilir; bu da SYSTRAN’ı gerçekten evrensel bir otomatik çevirmen yapmaktadır.
Hava Kuvvetleri şu anda SYSTRAN’ı yılda yaklaşık 15 milyon kelimelik Rusça metni çevirmek için kullanmaktadır. Çeviri süreleri, 1.000 kelime başına ortalama yalnızca 18 saniyelik bilgisayar işlemci süresidir.
Düz ve doğrudan bilimsel ve teknik makaleler için, bilgisayarlı çeviri artık emekleme döneminde değildir.
(Devamı sayfa 26’da)