Herbert Franke (Almanya)
“Manipülasyon”, yani bilgisayar görüntüleriyle sanatsal oynama, giderek çok yaygın bir uygulama hâline gelmektedir. Büyük, uluslararası bir bilgisayar sanatı sergisindeki yaklaşık 150 çalışmadan yirmisi, çizicilerden alınmış endüstriyel kâğıt üzerindeydi. Kalan 130 çalışma ise güzel sanatlara geri taşınmıştı: resimler, serigrafi baskılar, litografi, tekstiller, halılar vb.
Fotoğrafik manipülasyon yoluyla elde edilen işler, CRT ve çizici grafiklerinden çok farklıdır. Bilgisayar uzmanları sık sık bu yeni sanatın gerçekten sanat olup olmadığı, bilgisayar sanatından daha mı çok sanat olduğu sorusunu dile getirir.
Ancak uluslararası bilgisayar sanatçılarının çoğunluğu arasında eğilim oldukça açıktır: bilgisayar, yeni bilgisayar sanatı için nihai bir biçimden ziyade, ara bir araçtır.
Yukarıdaki 2 ve aşağıdaki 3 numaralı görseller, görüntü çıktısının bir mikrofilm çiziciden alındığı Bavaria dizisindendir. Nihai grafik dizisi fotoğrafik bir biçimde manipüle edilmiştir.”
Mikrofilm çizici manipülasyonları, Herbert Franke tarafından Leonardo dergisinin 7. cildinde (1974), sayfa 333–335’te yayımlanan “On Producing Graded Black and White or Color Computer Graphics in Combination with a Photographic Technique” başlıklı makalesinde ele alınmaktadır. Dr. Franke’nin Almanca olarak yayımlanmış, ciltsiz biçimde mükemmel bir kitabı Apparative Kunsttur; Köln, Almanya: DuMont Schaubert, 1974, 214 sayfa. Ayrıca Computer Graphics and Art dergisinin Şubat 1976 sayısındaki “Art of the Technical World” başlıklı güncel makalesine, sayfa 10–11’e bakınız.
Computer Graphics and Art dergisinin Mayıs sayısındaki başyazı, bu yeni sanat alanının erken evrelerini karşılaştırır ve yeni ile gelecekteki eğilimleri ele alır. G. Hertlein tarafından yazılan “The Microfilm Plotter and Computer Art”, bilgisayar sanatı çıktılarının fotoğrafik manipülasyonunu ayrıntılı biçimde inceler. Bkz. Bildiriler, CUCC/6, Texas Christian University, Fort Worth, Texas, Haziran 1975.