Metnin Bilgisayarla Değerlendirilmesinin Ayrıntılandırılması
Gönderen: Leslie Mezei
Don Mills, Ontario, Kanada
Buradaki posta grevi nedeniyle, “Newspeak ve Bilgisayarlar” editoryalinizi ancak kısa süre önce alabildim.
Beğendim. Anatole Holt uzun zamandır bilgisayarın öncelikle bir iletişim aygıtı olduğunu söylüyor. Siz de bunun bir çözümleme aracı olarak kullanılmasını öneriyorsunuz. Harika.
Sistemi biraz daha ayrıntılandıralım. Altı çizilerek ya da başka yollarla vurgulanacak kelime ve ifadelerin bir listesi olsun. Bunların bir alt kümesine, editoryalde önerildiği gibi otomatik eşdeğerler sağlansın.
Aynı zamanda, önyargı saptayıcısı olarak yardımcı olmak üzere kelime sayımları da elde edilebilir. Bu, olumlu/olumsuz, dostça/düşmanca, askerî konulara atıf gibi sınıfları içerebilir. Bunlar sisteme girişte ya da bu amaçla geliştirilen tablolar temelinde işaretlenmek zorunda kalacaktır.
Bir metin düzenleme sistemi, bu tür olanakları içerecek şekilde kolaylıkla değiştirilebilir. Her kullanıcının kendi özel ilgi alanı için kaynaklar biriktirebilmesi ve bunları esnek biçimde değiştirebilmesi ve ekleyebilmesi gerekir.
Bu yalnızca başkalarının mektuplarını ve makalelerini incelemeye yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda aracı kendimize çevirerek kendi alışılmış eğilimlerimizin ve önyargılarımızın daha açık biçimde farkına varmamızı sağlar. Örneğin, dilimizin yerleşik erkek önyargısına duyarlı olanlarımız, söz edilen kişinin her zaman erkek olduğunu ima eden kelimeleri bulma konusunda desteklenebilir.
Şekil 1
(1) Newspeak İçeren Metin — Girdi
KONGRE, AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NİN VE ÖZGÜR DÜNYANIN
ULUSAL GÜVENLİK ÇIKARLARI DOĞRULTUSUNDA
X ÜLKESİNE 1 MİLYAR DOLAR DIŞ YARDIMI OYLADI
(2) Eşanlamlılar Tablosu
- SİLAH SATMAK İÇİN AMERİKAN SİLAH ÜRETİCİLERİNE YARDIM: DIŞ YARDIM
- SİYASETÇİLER VE ASKERÎ-SANAYİ KOMPLEKSİ: ULUSAL GÜVENLİK
- KAPİTALİST DÜNYA: ÖZGÜR DÜNYA
(3) Newspeak’ten Arındırılmış Metin — Çıktı
KONGRE, SİLAH SATMAK İÇİN AMERİKAN SİLAH ÜRETİCİLERİNE 1 MİLYAR DOLAR YARDIMI
X ÜLKESİNE, AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ’NİN VE KAPİTALİST DÜNYANIN
SİYASETÇİLER VE ASKERÎ-SANAYİ KOMPLEKSİNİN ÇIKARLARI DOĞRULTUSUNDA OYLADI
Amerikalılar Neden Bu Kadar Çok Aldatılmaya Katlanıyor?
Gönderen: Ruth Pirkle
New York, N. Y.
Bence başyazı hem mükemmel hem de ilgi çekici ve düşündürücü. Bu ülkedeki insanların neden bu kadar kolay kandırılmaya razı olduklarını sık sık merak ederim. Nedeni, kolayca dikkatlerinin dağılması ve sonra da kendi yollarına gitmeleri gibi görünüyor. Bu başyazı bir kötülükle mücadele ediyor ve saldırmaktan ziyade haçlı bir nitelik taşıyor.
“Computers and People” için Uygun
Kimden: Judy Callahan
Waltham, Mass.
Bence başyazı anlamlı ve Computers and People için uygundur.
Eşanlamlı Değiştirici Bir Hile ve Gerçekten İşe Yaramaz
Kimden: Paul Armer
Stanford, Calif.
Önerilen başyazı, “Newspeak and Computers” hakkında: İlk birkaç paragrafın makul olduğunu düşünüyorum, ancak Eşanlamlı Değiştirici bir hiledir. Makine çevirisi gibi, gerçekten işe yaramaz. Eminim siz de bunu rutin olarak kullanmıyorsunuz. Dolayısıyla “Ne yapabiliriz?” sorusunu yanıtladığınızı düşünmüyorum.
Neden Bunu Kirlilik Azaltma Kontrolü Tartışmalarına Uygulamıyorsunuz?
Kimden: Terry Miller
Annandale, Va.
Gösterilen örnek yerine, neden sanayi için kirlilik azaltma kontrollerinden birini kullanmıyorsunuz? Sizin örneğiniz, önyargınıza bağlı olarak hem yukarı hem aşağı doğru çalışıyor.
Sevimli Bir Son
Kimden: Gerard Salton
Ithaca, N. Y.
Başyazınızın ne kadar gerçekçi olduğundan emin değilim, ancak okumaktan keyif aldım. Sonunun gerçekten çok sevimli olduğunu düşündüm.
Reklamcılıkta Newspeak’i Çevirin!
Kimden: Pete Johnson
Boston, Mass.
Başyazınız kesinlikle “yayınlanması şart.” Newspeak çevirisini reklamcılık alanında uygulamaya başlayalım.
İyi Görünüyor
Kimden: Jack Biddle
Rosslyn, Va.
“Newspeak and Computers” hakkındaki başyazınız iyi görünüyor.