BAŞYAZI
Mühendisliğin Geleceği ve Polylogy
Computers and People dergisinin bu sayısında, son yılların büyük insanlarından ve seçkin bilim insanlarından biri olan Dr. Simon Ramo’nun son derece önemli bir konuşmasını (bkz. sayfa 7) yayımlayabilmiş olmaktan mutluyuz.
Nisan ayında Ulusal Standartlar Bürosu’nda yapılan bu konuşmada, dünyadaki insanların şu anda karşı karşıya bulunduğu en önemli sorunlardan biri ele alınmaktadır.
Bu sorun, ekonomi, iş dünyası, sanayi, devlet, hukuk, çevre, toplumsal davranış, teknoloji ve benzeri pek çok farklı disiplin ve bilgi dalını kapsayan devasa sorunları çözmek için örgütlü ve sistematik bir yol düzenlemektir.
Bu devasa sorunları çözmeye yönelik bir yol düzenlemek için Dr. Ramo, mühendislik gibi fakat ondan çok daha geniş olan yeni bir bilgi alanının, yeni bir çalışma ya da ders konusunun tanınmasını önermektedir. Bu alan için polylogy adını önermektedir. Makul bir addır ve “çoklu bilgiler” ya da hatta “disiplinlerarasılık” olarak çevrilebilir. Üniversitelerin bu alanı tanımasını ve yetkin, ilgili kişilerin bu alanda çalışmasını talep etmektedir.
Computers and People okurları, bu derginin uzun yıllardır bilgisayarların toplum yararına (yönetim bilgi sistemlerinde olduğu gibi) ve toplum zararına değil (silah sistemlerinde olduğu gibi) kullanılması konusundaki duyarlılığını çok iyi bilir. Aynı türden bir duyarlılık Dr. Ramo’nun konuşmasında da açıkça görülmektedir. Ancak o daha ileri gider: mevcut toplumsal düzenlemeler altında neredeyse çözülemez olan birtakım sorunları tanımlar; bunları teknik olarak çözülebilir hâle getiren, ilerlemeye dönük pratik bir yol, bir prosedür üzerinde durur. Yeterince insan onun önerisini anlar ve polylogy önerisinin hayata geçmesi için zaman ve emek ayırırsa, bu yönde ilerleme sağlanabilir.
Dr. Ramo’nun konuşmasını ilk kez Eylül ayında okudum; benim için o kadar ilginçti ki bitirene kadar elimden bırakamadım. Ardından, beş ay içinde polylogy için bir dernek ya da polylogy’ye yönelik bir yayın ortamı konusunda herhangi bir ilerleme olup olmadığını sordum. Bana, bu öneriyi daha ileriye taşımak için hiçbir şey yapılmadığı söylendi. İşte parlak bir yeni fikrin tipik karşılanışı: mevcut, yerleşik bir kutuya uymuyorsa, unut gitsin!
Computers and People unutma felsefesiyle aynı safta yer almayacaktır. Bu fikre dikkat çekmek ve polylogy ile ilişkili makaleleri davet edip yayımlamak için elimizden geleni yapmayı sürdüreceğiz.
Bu, bilgisayar alanının dışına yapılan bir başka sapma mıdır? Hayır. Bilgisayarlar artık kitaplar kadar her yerde, matematik, mantık, olasılık, istatistik, dosyalar, tablolar ve kalem kâğıt kadar her yerdedir. Hemen hemen tüm konular bilgisayarlarla ilişkilidir ve bilgisayarlar da hemen hemen tüm konularla ilişkilidir.
Edmund C. Berkeley
Editör