William Mair, C.P.A.
Don Wood, C.P.A.
Keagle Davis, C.P.A.
Touche Ross & Co.
Güçlü Bilgisayar Kontrolleri
Equity Funding dolandırıcılığı, yatırımcılara milyonlarca dolara mal olmasına rağmen, son yıllarda güçlü bilgisayar kontrolleri hedefi doğrultusunda en büyük katkıyı sağlamış olmakla biraz alaycı bir biçimde anılmaktadır. Yazarların muhasebe firması, dolandırıcılığın ortaya çıkarılmasından sonra daha gerçekçi mali tablolar hazırlamak üzere iflas mahkemesi tarafından görevlendirilmiştir.
Basın, dolandırıcılığın başarısını bilgisayarların sofistike kullanımına bağlamış olsa da, biz Equity Funding tarafından iddia edilen hayali varlıkların yalnızca %19’unun bilgisayar kullanımına herhangi bir şekilde bağlı olduğunu tespit ettik. Aslında, varlıkların çoğu bilgisayar ya da başka herhangi bir şey tarafından hiçbir biçimde desteklenmiyordu. Bir bilgisayarın gerçekten oynadığı tek rol, Equity Funding’in meşru sigorta şirketlerine sattığı bazı hayali sigorta poliçeleri için oldukça zayıf bir destek sağlamaktı. Eğer bilgisayar dolandırıcılığı konusunda endişelenmemiz gereken tek şey Equity Funding olsaydı, aslında pek de endişelenecek bir şeyimiz olmazdı.
Kukla: Bilgisayar
Daha fazla endişe yaratması gereken bilgisayar dolandırıcılığı fırsatı, programcının bilgisayarı adeta bir kukla gibi yönlendirebilme yeteneğidir. Gerçek bilgisayar donanımına doğrudan erişimi olması gerekmez. Dolandırıcılık yapmak ya da mevcut kontrollerden kaçınmak için ince bir şekilde gömülmüş rutinler içeren programlar göndererek, çok büyük miktarlardaki varlıkların kontrolünü ele geçirebilir.
Biraz “Fazladan” Bakım
Programlanmış bilgisayar dolandırıcılığına ilişkin bir olay, döner bir kredi kartı sisteminde meydana gelmiştir. Bir programcı, bazı rutin program değişiklikleriyle birlikte biraz “fazladan” bakım sağlamıştır. Bundan sonra, her ayın onuncu gününde işlenen ilk 100 dolarlık ödeme programcının kendi hesabına alacak kaydedilmiştir. İkinci 100 dolarlık ödeme birinci ödemenin hesabına, ve bu şekilde devam etmiştir. Son hesaptaki nihai açığın yol açtığı bir şikâyet asla programcıya kadar izlenememiştir. Programcı bilgisayar odasına hiç yaklaşmamıştır.
"Bilgisayarlar yaptıkları işte son derece güvenilir olsalar da, yalnızca programlandıkları şeyi yaparlar ve bunu da sadece insanlar tarafından sağlanan bilgilerle gerçekleştirirler. Bu girdilerdeki hatalar ve yanlışlıklar milyonlarca dolarlık kayıpların kaynağı olabilir."
William C. Mair, Donald R. Wood ve Keagle W. Davis tarafından yazılan, Computer Control and Audit adlı kitabın ikinci, gözden geçirilmiş ve genişletilmiş baskısındaki “Prologue” bölümüne dayanılarak; telif hakkı sahibi Touche Ross & Co.’nun izniyle, 1976’da Institute of Internal Auditors tarafından yayımlanmıştır.
Bu örneklere rağmen, bilgisayar dolandırıcılığı ya da zimmete para geçirme vakalarının nispeten azı ortaya çıkarılmaktadır—özellikle mevcut fırsatların sayısı dikkate alındığında. Gözlemlerimize dayanarak, nispeten az sayıda şirket bilgisayar dolandırıcılığı ve zimmete para geçirme eylemlerini güvenilir biçimde önlemek ya da tespit etmek için yeterli iç kontrollere sahiptir. Görünüşe göre, bilgisayar dolandırıcılığı ve zimmete para geçirmenin daha yaygın olmamasının tek nedeni, veri işleme personelinin genel olarak dürüst olmasıdır.
Mevcut diğer sorunlarla karşılaştırıldığında, bilgisayar dolandırıcılığı ve zimmete para geçirme riskleri nispeten küçük görünmektedir. Bu, bunların önemsiz olduğu anlamına gelmez; daha ziyade, daha büyük ve daha önemli sorunların daha fazla kaygı ve dikkat gerektirdiğini ifade eder.
Kuruluşun “Bilgi Varlıkları”
Günümüzde bilgisayarda tutulan iş kayıtları, kuruluşun sanal “bilgi varlıklarını” oluşturabilir. Devredilebilir olmamalarına rağmen, bu varlıklar işletmenin başarılı bir şekilde faaliyet göstermesi için hatta daha da kritik olabilir. Hasar görmeleri ya da yok olmaları, işletmenin varlığını bile tehdit edebilir.
Muhtemelen bu varlıklar için, daha somut olan benzerlerinde olduğu gibi, en büyük tehdit yangındır. Bilgisayar donanımı ve makine tarafından okunabilir kayıtlar, 120 derece F kadar düşük sıcaklıklarda bile zarar görebilir. Yangın bilgisayar donanımının içinde nadiren çıkmakla birlikte, bitişik bir alandaki yangın kolaylıkla yayılabilir.
Yangın ve Su Hasarı
Bir bilgisayar üreticisi, yazılım ürünlerini dağıtmak için kullanılan bir bilgisayar merkezinde ciddi bir yangın yaşamıştır. Yangın, yazılım ürünlerinin sevkiyatı için kullanılan ambalaj malzemelerinin depolandığı bodrum katta başlamıştır. Isının şiddeti, bir üst kattaki bilgisayar odasının zeminine yapısal hasar vermiş ve elektrik kabloları için sağlanan kanallar aracılığıyla bilgisayar odasına girmiştir. Yangını söndürmek için kullanılan su, yıkımı daha da artırmıştır. Milyonlarca dolarlık bilgisayar donanımı ve bilgi varlığı yok olmuştur.
Tek Bir Yerde Yoğunlaşmanın Tehlikesi
Bilgisayarlarla felaket riskini daha büyük kılan şey, bilgi varlıklarının yoğunlaşmasını teşvik ettikleri tamamen yeni düzeydir. Kâğıt ortamındaki bilgi varlıkları ile bilgisayarlı ortamdakilerin karşılaştırılması, bir yazarkasa ile bir banka kasasını karşılaştırmaya benzer. Risk yönetimi üzerindeki sonuçlar ise, bir sigorta şirketinin tüm poliçelerini tek bir sokak bloğundaki binalara düzenlemesine benzetilebilir. Yok olma olasılığı artmasa da, olası sonuçlar kesinlikle artmaktadır.
Varlıkların yoğunlaşmasının getirdiği riskler yalnızca felaket niteliğindeki yıkımlarla sınırlı değildir. Günlük işletim hataları da büyük sonuçlar doğurabilir.
“Koruma Halkasını” Unutmak: 500.000 $ Nakit Tahsilat Kaydının Silinmesi
Bir sağlık kurumundaki bilgisayar operatörü, yaklaşık 0,5 milyon dolarlık nakit tahsilatın tek kaydını oluşturan manyetik bant üzerindeki “koruyucu halkayı” çıkarmayı unutmuştur. Bandı yanlış teyp sürücüsüne yanlışlıkla takmış ve bant silinmiştir. Sonuç olarak, vadesi geçmiş alacaklar belirlenememiş ve takip edilememiştir. Yeniden yapılandırmaya yardımcı olmak için ek iş gücü istihdam edilmiştir. Yeniden yapılandırma nihayet tamamlanmak üzereyken, aynı kaza bir kez daha meydana gelmiştir.
“Kurumsal Amnezi”: İflas
Bilgisayar kayıtları, iş bilgi sistemlerinde çoğu zaman hayati bir rol oynar. Bu kayıtların kalitesindeki ciddi bir yetersizlik ya da tamamen kaybolmaları “kurumsal amnezi”ye yol açabilir. Bu durum, iş bilgi sisteminin kuruluşun faaliyetleri hakkında doğru ve zamanında bilgi sağlayamamasıyla ortaya çıkar. İşletmeler büyüdükçe ve giderek daha karmaşık bir toplumla uğraşmak zorunda kaldıkça, kurumsal amnezinin etkileri daha büyük bir endişe kaynağı haline gelir. İş insanları, hayatta kalmalarının tehdit edilmediğinden emin olmak için somut adımlar atmalıdır.
Küçük bir havacılık ve uzay üretim şirketi, büyük ilgi gören yüksek teknolojili bir tüketici ürünü geliştirdi. İki yıl içinde, yalnızca 20 müşteriye hizmet veren bir işletmeden, 15.000’den fazla perakende kuruluşuna doğrudan satış yapan, herkesçe bilinen bir marka haline geldi. Ancak alacakların toplanmasına yönelik bilgi sistemi, bu büyümeyi kontrol etmek için tamamen yetersizdi. Başarılı ürün tanıtımından üç yıl sonra şirket iflas ilan etti—kurumsal amnezinin bir kurbanı olarak.
Ciddi tehditler olmalarına rağmen, felaketler ve kurumsal amnezi modern bilgisayar sistemleriyle ilgili temel endişe nedeni değildir. Yangınlar her gün çıkmaz; ve birçok işletme, iç bilgileri sınırlı ya da hatalı olsa bile varlığını sürdürebilir.
En Büyük Kayıp Kaynağı = Masum Hatalar
Deneyimlerimize göre, bilgisayar kaynaklı kayıpların en büyük kaynakları masum hatalar ve ihmallerdir. Kullanıcılar, bilgisayar uygulamalarının geliştirilmesi ve işletilmesi süreçlerinden dışlanabilir ve bu nedenle aldıkları bilgilerin anlamını ya da bunları kontrol etmedeki rollerini hiçbir zaman tam olarak kavrayamayabilirler.
Bir alacaklar uygulaması mükemmel kontroller içeriyordu: veriler bilgisayar odasına girdiği andan raporlar oradan çıkana kadar. Raporları bir bilgisayar ürettiği için, bunların yanılmaz olduğu varsayılmıştı. Ancak denetçiler kısa sürede, müşteri ödemelerinin o kadar umutsuzca yanlış uygulandığını keşfettiler ki, müşterilerden kendi kayıtlarına göre borçlu oldukları tutarları şirkete bildirmeleri istenmek zorunda kaldı. Şirket sonunda faaliyetini durdurdu.
Bilgisayarlar yaptıkları işte son derece güvenilir olsalar da, yalnızca programlandıkları şeyi yaparlar ve bunu da sadece insanlar tarafından sağlanan bilgilerle gerçekleştirirler. Bu girdilerdeki hatalar ve yanlışlıklar milyonlarca dolarlık kayıpların kaynağı olabilir.
Hata Bekletme Dosyası: 120.000 Kalem
Bir sağlık kurumu, hasta faturalandırmaları ve tahsilatlar üzerinde daha iyi kontrol sağlamak için gelişmiş bir bilgisayar sistemi geliştirdi. Bu sistemin önemli bir özelliği, görünüşte hatalı bilgilerle gönderilen kalemlerin takibini kontrol eden bir hata bekletme dosyasıydı. Sistem, herhangi bir zamanda beklemede 100.000 hata kalemini kontrol edebilecek kapasite sağlıyordu. Sistemin devreye alınmasından sonraki üç ay içinde, bu dosya 120.000 kalem içerir hale geldi ve tamamen kontrolden çıktı. Gönderilen hatalı bilgilerin hacminin bu kadar büyük olabileceğini kimse hayal etmemişti. Denetçilerin, istisna kalemlerinin çoğunu çözmek için bilgisayar destekli denetim tekniklerini uygulamaya koymaları gerekti.
Yanlış “Yeni Fiyat Listesi”
Belirli türdeki girdilerde tek bir hata bile kalıcı ve tekrarlayan bir etki yaratabilir.
Büyük bir toptancı, maliyetlerdeki enflasyonist artışları telafi etmek için fiyatları artırmak zorunda kaldı. Ancak faturalama sistemine girilen “yeni” fiyat listesi aslında altı ay öncesine ait listedir. İki ay boyunca yanlış faturalar kesilmiş ve toplam 80.000 dolarlık bir kayıp oluşmuştur. Tahsilat çalışmaları ek 20.000 dolara mal olmuş ve toplam kayıp 100.000 dolara ulaşmıştır.
Memurlar Çoğu Zaman Saçma Hataları Fark Eder … Ama Bilgisayarlar Etmez
Bilgisayarlar, manuel sistemlerin daha önce tolere edebildiği hatalı girdilere karşı bu esnekliğe sahip değildir. Manuel bilgi sistemlerini işleten memurlar, çoğu zaman saçma durumları fark eder ve tereddüt etmeden düzeltirdi.
Bir imalat şirketi, stok kontrol sistemini manuel bir sistemden bilgisayarlı bir sisteme dönüştürdü. Bildirilen stok değerinin yaklaşık 1 milyon dolar arttığını gördüklerinde memnun oldular, ancak biraz da şaşırdılar. Sonraki inceleme, ürünlerine ait kullanım kılavuzlarının, tanımladıkları makineyle aynı parça numarası altında sınıflandırıldığını ortaya çıkardı. Stoktaki 50 kılavuz, bilgisayar tarafından her biri 20.000 dolar değerindeymiş gibi işlem görmüştü.
Doğru Girdilerden Saçma Sonuçlar
Bilgisayarlara doğru girdiler sağlansa bile, yine de saçma sonuçlar üretebilirler.
Bir havacılık şirketinin amortisman hesaplamaları, net defter değeri negatif olan varlıklar içeriyordu. Programlama personeline çeşitli kabul edilebilir amortisman yöntemleri hakkında talimat verilmiş olmasına rağmen, finans tarafındaki hiç kimse onlara amortisman hesaplamalarının net defter değeri sıfıra ulaştığında durduğunu hiç bildirmemişti.
İletişim Eksikliği: Hatanın Nedeni
Bilgisayar işlemedeki mantık sorunları herhangi bir doğal süreçten kendiliğinden ortaya çıkmaz. Bunlara neden olunur. Vakaların çok büyük bir kısmı, veri işleme personeli ile iş organizasyonunun diğer üyeleri arasındaki zayıf ya da hiç olmayan iletişimden kaynaklanır. Bununla birlikte, mükemmel iletişim bile tüm sorunları ortadan kaldırmayacaktır.
31 Günlük Aylar: 100.000 $ Zarar
Bir finans kuruluşunda, tasarruf hesapları üzerindeki faiz hesaplaması, her ayın 31 gün olduğu varsayımıyla hatalı biçimde programlanmıştı. Keşfedilmesinden önceki beş ay içinde, 100.000 $’dan fazla fazla faiz ödemesi yapıldı.
Yıllarca Süren İnce Kusurlar
Programlanmış işlevlerdeki hata oranı kabul edilemeyecek derecede yüksektir. Hatta “kendini kanıtlamış” uygulamalar bile yıllarca varlığını sürdüren ince kusurlar içerebilir.
Büyük bir perakende kuruluşu, alacakların yaşlandırmasını üç yıl boyunca yanlış hesapladı; hata ancak o zaman saptanabildi. Bunun alacak tahsilatları üzerindeki etkisinin ne olduğu belirlenemedi.
Bilgisayar Uygulamalarının %30’unda Programlama Hataları
Deneyimli EDP denetçileri, test ettikleri uygulamaların %30’unda programlanmış hatalarla karşılaşmayı bekleyebilir. Bu oran finans kuruluşlarında daha düşük, imalat ve hizmet organizasyonlarında ise daha yüksektir. %60 gibi yüksek oranlar gözlemlenmiştir. Neyse ki saptanan hataların çoğunun maddi finansal sonuçları yoktur. Öte yandan, bazıları milyonlarca dolara ulaşmaktadır.
Rakamların Kırpılması: 500.000 $ Zarar
Başka bir finans kuruluşu, iskonto edilmiş taksitli krediler veriyordu. İskonto tutarı bilgisi alındığında, bilgisayar kredinin etkin getirisini hesaplıyor ve bu getiriyi sonraki kazanılmış faiz hesaplamalarında kullanılmak üzere saklıyordu. Ne yazık ki programcılar, sistemin 2.000 $ veya daha yüksek iskonto değerlerini kabul etmesine izin vermemişti; bu nedenle bu tür tutarlar zaman zaman girildiğinde kırpılıyor ve gerçek krediye kıyasla daha düşük bir görünür getiri üretiyordu. Denetçiler bunu fark ettiğinde, kazançlardaki yanlış beyanlar zaten 1,5 milyon $’a ulaşmıştı; ayrıca kredilerini erken geri ödeyen bireylere 0,5 milyon $’dan fazla fazla iade yapılmıştı.
Mantıktaki “Küçük” Hata: 10 Milyon $ Fazla Gösterim
Dağıtım sektöründe faaliyet gösteren bir şirketin stoklarında bulunan kalemlerin yaklaşık yüzde beşi, bir yıl içinde satın alınan hacme göre birim maliyeti belirlenen sözde “katalog kalemleri”ydi. Şirketin kuralı, stok kalemlerinin, mümkün olan en yüksek satın alma hacmini temsil eden bu kayar ölçekli fiyatların en düşük tutarı üzerinden değerlenmesiydi. Asgari tutarın üzerinde ödenen fiyatlar, standarttan sapmalar olarak giderleştiriliyordu. Ancak stok değerleme mantığındaki küçük bir hata bu kuralı tersine çevirdi ve bu kalemleri en yüksek fiyat ya da en düşük miktar üzerinden değerledi. Bunun etkisi, raporlanan stok değerini yaklaşık 10 milyon $ artırmak oldu.
Bilgisayar Uygulamalarında Maliyet Aşımları: %250
Geliştirilmekte olan uygulamalar yalnızca çok sayıda ince ve pek de ince olmayan hata içermekle kalmaz, aynı zamanda başlangıçta amaçlanandan çok daha pahalıya mal olurlar. EDP kontrolleri üzerine düzenlenen popüler bir seminer, bilgisayar uygulamalarının geliştirilmesinde %250’lik maliyet aşımlarının “tipik” olduğunu belirten materyaller sunmaktadır.
Sistem Analistleri Kontrol Tasarlamayı da Öğrenmelidir
Daha ekonomik ve güvenilir biçimde tasarlanmış daha iyi kontrollere büyük bir ihtiyaç vardır. Sistem tasarımı personeli “sistem analizi” konusunda eğitilmiş olabilir, ancak nadiren kontrol tasarımı konusunda eğitilir. Kurdukları birçok kontrol, kontrol olarak bile tanınmaz. Bunlar yalnızca işlerin yapılma biçimidir… bazen. Kontrol uzmanı olmaları gereken denetçiler, sağlanması gerektiğini düşündükleri çok sayıda kontrolü sıralar, ancak bu sonuçlara nasıl ulaştıklarına dair nadiren herhangi bir açıklama sunarlar. Sonuç olarak, sistem tasarımcıları bir sonraki sistemde aynı hataları ve eksiklikleri tekrar eder.
Büyük bir posta yoluyla satış yapan kuruluşun veri işleme personeli “mükemmel bir sistem” tasarladı. Sistem yalnızca diğer her şey kusursuz çalışırsa çalışıyordu. Uygulamadan sonra denetçiler, hataların neredeyse yüzde 50 oranında meydana geldiğini keşfetti. Sistem hızla çöktü ve yaklaşık çeyrek milyon dolarlık bir yatırımdan sonra terk edilmek zorunda kaldı.
Zaman zaman ürettikleri absürt sonuçlara rağmen, bilgisayarlar iş ortamının vazgeçilmez bir parçası olarak görülmeye başlanmıştır. 1973’ün sonunda, değeri neredeyse 30 milyar $ olan 133.000 bilgisayar kullanımdaydı. Kurulu bilgisayar sayısı 1978’e kadar 500.000’e çıkacak ve öngörülen değer 50 milyar $’ın üzerine ulaşacaktır. Değerdeki artışın birim sayısına orantılı olarak daha düşük olmasının nedeni, en büyük büyümenin çok küçük birimlerde gerçekleşmesidir; bununla birlikte çok büyük makinelerde de daha yüksek bir büyüme oranı gözlenmektedir. Bu olağanüstü büyüme göz önüne alındığında, bu makinelerin hangi ihtiyacı karşıladığını sormamız gerekir.
Hizmet sektöründe orta ölçekli bir şirket, yıllık kirası yaklaşık 100.000 $ olan orta ölçekli bir bilgisayar kurdu. Kullanım düzeyi değerlendirildiğinde, makinenin ayda yalnızca 22 saat kullanıldığı ortaya çıktı. Ekipmanın, gerçek ihtiyaçların herhangi bir ekonomik değerlendirmesinden ziyade, yönetimin ilerici ve modern görünme isteğine dayanarak kurulduğu açıktı.
Bazı Sistemler Doğru Çalışır
Bilgisayarlarda ters giden şeylere ilişkin korku hikâyelerine rağmen, bazı sistemler doğru biçimde tasarlanır ve düzgün çalışır.
Bir hizmet organizasyonu, “beşikten mezara” otomatik bir muhasebe sistemi tasarladı. Tasarım metodolojileri ders kitabı yaklaşımını birebir izledi ve eğitimli ve uzman sistem personeli tarafından yürütüldü. Yedi adam-yılından fazla süren dikkatli bir tasarımın ardından sistem uygulamaya alındı ve şimdi neredeyse kusursuz bir güvenilirlik ve doğruluk kaydıyla beş yıldır çalışmaktadır.
Farkı yaratan şey güçlü ve iyi yönlendirilmiş yönetimdir. Veri işleme yönetimi çok yeni bir meslektir. Bilgisayarların iş uygulamaları ancak 1960’ların başında geniş ölçekte yaygınlaştı. Etkili EDP yönetimi için mevcut standartlar, elektronik veri işleme mesleğine yalnızca birkaç yıl önce giren bireylere oldukça yabancı olabilir. Bu kişiler kendilerinin eskimesine izin vermemelidir.
Neden Acı Deneyimle Öğrenelim?
Büyük israf, pek çok organizasyonun başkalarının deneyimlerinden yararlanmak yerine zor yoldan öğrenmek zorunda kalıyor gibi görünmesidir.
Profesyonel veri işlemcilerinin, bütünlük kontrollerinin “çok pahalıya mal olduğundan” şikâyet etmeleri çok sık rastlanan bir durumdur. Ne yazık ki, kayıt bütünlüğünü iyileştirmeye yönelik pek çok tekniğin, üretkenliği de artırarak kendi maliyetini karşıladığının farkında değillerdir.
Sürekli envanter sistemi, elde bulunan bakiyelerin %70’inde tutarsızlıklar içeriyordu. Döngüsel sayım çabalarının genişletilmesiyle bu oran %30’a düşürüldü. Bu da stok tükenmelerine karşı korunmak için taşınan envanter seviyelerinde %15’lik bir azaltmaya izin verdi. Azalan taşıma maliyetleri, ek kontrollerin maliyetinin dört katı tasarruf sağladı.
Bir Bilgisayar Sisteminin Yaratıcı Kullanımı:
Envanterde %25 Azalma
Neyse ki bazı organizasyonlar, sonunda bilgisayarları yalnızca bordroları genişletmek için — ve hatta bunu bile yanlış yaparak — kullanmak yerine, onları yaratıcı biçimde kullanmaya başladıkları bir aşamaya ulaşırlar.
İnsanların olgunlaşmasına uzak gelecekteki olaylara artan bir ilginin eşlik etmesi gibi, bu aynı olgu, bu paha biçilmez aracı olgun bir kavrayış düzeyinde anlayan iş organizasyonlarında da görülür.
Bir dağıtım şirketi, her ürünün beklenen gelecekteki satışlarını, envanterini yüzlerce talep sınıflandırmasına bölerek ve yakın dönem satışlarını her tür ürün için tarihsel satış eğilimleriyle karşılaştırarak projekte etmektedir. Bu yaklaşımı kullanarak, hizmet düzeyini iyileştirirken envanter seviyelerini %25 azaltmayı başarmışlardır.
Bilgisayar Potansiyeli
Bilgisayarları çok daha güvenilir ve verimli bir biçimde kontrol etmeyi ve denetlemeyi kesinlikle öğrenmeliyiz. Günümüzün sofistike uygulamaları bile, bilgisayarların yarın ne amaçlarla kullanılacağının potansiyeline ancak bir ipucu verir.
Bilgisayarların temel kavramlarından biri saklı program kavramıdır. Bu, saklanan programların biçim olarak saklanan verilerle aynı olduğunu kabul eder; dolayısıyla programlar, tıpkı veriler gibi programlar tarafından değiştirilebilir. Bu kabullenişten hareketle, satranç oynamayı ya da diğer ileri mantık işlemlerini “öğreniyor” gibi görünen bilgisayar programlarına zaten sahibiz.
Bu uygulamalar “yapay zekâ” oluşturuyor gibi görünse de, hâlâ insanlar tarafından tasarlanmış bilgisayar talimatları kümelerinden ibarettir. Ancak program, kendi “deneyimine” göre kendi talimatlarını değiştirebilir. Yürütülen gerçek talimatlar dinamik olarak değişebilir ve özgün kümeyle karşılaştırıldığında tanınmaz hâle gelebilir.
Yıllar boyunca aynı mantık kuralını kullanarak doğru çalışan bir alacak yaşlandırma programını bile tasarlayamıyorsak, her saniye kendini değiştiren bir programı nasıl kontrol edeceğiz ya da denetleyeceğiz?
Bilgisayar Devrimi Kontrol Gerektirir
Aslında tanık olduğumuz şey, Sanayi Devrimi’nden potansiyel olarak daha büyük sonuçlara sahip bir bilgisayar devrimidir. Sanayi Devrimi, makineleri insanın kas gücünü katlamak için kullanırken, bilgisayarlar zihninin gücünü katlamak için kullanılabilir.
Bu gücün başarılı ve etkili kullanımı kontrol gerektirir. Bu kontrolü sağlayabilen insanlar, geleceğe yön verebilecektir.