Rudy Platiel
The Globe and Mail
Toronto, Ontario
M5V 2S9, Canada
Pilotlar Kuzey Ontario’daki hava alanlarından yeni orman yangınlarını tespit etmek üzere günlük görevlerine kalkıştıklarında, Toronto’daki bir bilgisayar onlara kaç yeni yangın bulmayı bekleyebileceklerini, nerede aramaları gerektiğini ve hangi saatte bakmaları gerektiğini önceden söylemiş olacaktır. Tespit yönlendirme programı, bilgisayarın eyalet Doğal Kaynaklar Bakanlığı tarafından her yıl yürütülen orman yangını mücadelesinde giderek daha büyük bir rol oynamasının yollarından yalnızca biridir.
Bilgisayar, eski orman yangını gözlem kulelerine olan ihtiyacı neredeyse tamamen ortadan kaldırmıştır. 1967’de Ontario’da 356 gözlem kulesi varken, bugün bu sayı yaklaşık sekize düşmüştür.
Bakanlık yetkililerine göre, Ontario’nun orman yangınlarıyla mücadelede bilgisayar kullanımının Kanada’daki en ileri düzeyde olduğu belirtilmektedir. Her gün hava durumu bilgileri bilgisayara girilmekte, bilgisayar da yangınların nasıl davranacağına ve tepki vereceğine, ayrıca yakıt faktörünün ne kadar şiddetli olacağına dair bir profil üretmektedir.
"Geçmişte bu işlemler elle yapılıyordu. Artık eskiden sahadaki her kişinin hava durumunu aldıktan sonra tüm tabloları tek tek çalışması gerekirken, şimdi bu toplam eyalet programını birkaç dakika içinde çalıştırabiliyoruz," dedi bakanlık yetkilisi Bay Goodman.
Bilgisayar ayrıca ertesi gün için bir tahmin sunmakta, eyalet genelinde insan gücünü, uçakları ve ekipmanı (balta sayısına kadar) izlemekte ve sonunda, öngörülen yangın çıkışlarına dayanarak ekipmanı ve personeli belirli bölgelere yönlendirebilmektedir.
Ontario bakanlığı, eyalet genelindeki 150 hava istasyonunda bir yıldırım sensörleri ağına sahiptir. Bu sensörler 20 millik bir yarıçap içindeki yıldırım boşalmalarının sayısını kaydeder ve hava durumu ile yakıt koşullarını dikkate alan bir formüle dayanarak, belirli bir bölgede beklenen yangın sayısını tahmin eder. Yeni yangınların erken tespiti, yıllık orman yangını mücadelesinde hayati öneme sahiptir.
Yangınların çoğu insanlar tarafından çıkarılmaktadır ve hava durumu ile yıldırım boşalmalarına ek olarak, insanların faaliyetlerine ilişkin veriler de bilgisayara girilmektedir. Bay Goodman’a göre, "Bilgisayar geri dönüp bize her bölge için kaç yangın bekleyebileceğimizi ve bunların nerelerde olabileceğini oldukça yüksek bir doğruluk derecesiyle söylüyor.
"Ardından çalıştırabildiğimiz başka bir program var; önümüzdeki 24 saat içinde çıkacağını öngördüğümüz bu yangınlara göre, onları bulmak için uçağınızı nereye ve hangi saatte uçurmanız gerektiğini gösteriyor. Böylece her gün tespit yönlendirmemizi planlamamıza yardımcı oluyor. Bize para kazandırıyor ve yangınları daha hızlı bulmamızı sağlıyor," diyerek birkaç yıl önceki rastgele hava aramalarının yerini aldığını belirtiyor.
Bir sonraki adım, itfaiyecilere belirli bir yangının tahmin edilen koşullar altında nasıl gelişeceğine dair bir öngörü sunabilecek bir bilgisayar programının geliştirilmesidir.