Ancak bu olumsuz bir yorum olarak algılanmamalıdır; çünkü çoğu zaman karmaşık durumlar için karmaşık kurallar üzerine araştırma alanlarında çok değerli çalışmalar vardır. NAA Bulletin’in Ocak 1961 sayısında Phillips Petroleum’dan Robert Grant’in kararlar için matematiksel bir yaklaşımı ele alan mükemmel bir makalesi bulunmaktadır. Ayrıca Fortune’un Mart 1960 sayısında Bay George Boehm bu zor konuya kapsamlı bir yer ayırmıştır. Bay Grant’in söylediği gibi:
“Değişen karmaşıklık düzeylerine sahip matematiksel modeller, bugün yönetimin birçok operasyon alanında yardımcı olmak üzere kullanılmaktadır. ... Bu yeni araçlar, sanayinin geleceğin ekonomik zorluklarıyla başa çıkmasına büyük ölçüde yardımcı olacaktır.”
Ve bu yardım, tasarım kavramı istisna ölçütlerinin belirlenmesinde daha etkili biçimde uygulandığı ölçüde çok daha fazla gerçekleşecektir.
Özel olarak uyarlanmış kontrol sistemleri bir zorunluluktur—ister aritmetik ya da matematiksel programlama kullanalım, ister tek bir kâğıt yaprağı ya da en ayrıntılı bilgisayarı. Aksi hâlde, istisnaya göre bilgece yönetim ve kontrol sadece bir hayal olarak kalır.
Güçlükler ve Meydan Okuma
Güçlükler son derece büyüktür—bilgi depolama ve yayma konusunda şaşırtıcı bir kapasiteye sahibiz. Üstelik bu gerçekten olağanüstü başarıdan memnuniyet duymamız ve bunu daha da ileri itmemiz doğaldır. Ancak bu, insanlar üzerindeki toplumsal etki dikkate alınmadan yapılmamalıdır.
Nükleer gelişmeler, topluma yeni siyasal sorunlar ve toplumsal çözümler dayatmıştır. Bilgisayar alanındaki ilerlemeler ise yönetim toplumuna yeni kanallar, davranış biçimleri ve düşünme tarzımızın yeniden programlanmasını dayatmaktadır.
Elbette, üretebileceğimiz tüm gerçekleri, bilgileri ve verileri üretmeyi göze alamayız. Sahip olduğumuz tüm gürültüyü yönlendirmemiz ve onu anlaşılır kılmamız gerektiğini gördük. Bu yönlendirme, karar kuralı tasarımında son derece gerçek bir insani sorun ortaya koyar. Yönetici, çoğu zaman farkında olmadan, karar vermede matematiksel modellere; bilgisayarın yargılarda bulunmasını sağlayan programlamaya karşı bir tepki duyar. Bunu, karmaşık ve belirsiz durumlarda karar verme konusundaki kişisel katkısına yönelik bir saldırı olarak görebilir.
Oysa biliyoruz ki bu matematiksel modellerin kurulması, üst yönetimin katkısına yüksek bir değer biçmektedir.