Elektronik Veri İşleme Çalışmalarında Görevlendirmeler İçin Personel Değerlendirme Faktörleri
Bayan Helen Solem
Hillsboro, Oregon
Bir RAMAC operasyonunun faaliyete geçişini aylar boyunca yıpratıcı biçimde izledikten, ilgili sorunları zihnimde tartıp biçtikten, konuyla ilgili kişilerle konuştuktan ve bu alanda çokça okuma yaptıktan sonra, günümüz dünyasında Elektronik Veri İşleme personeli için gerekli niteliklere daha fazla ışık tutulmasına acil bir ihtiyaç olduğu sonucuna vardım.
Wall Street Journal bilgisayarların aşırı pazarlanmış olduğunu yazdığında, bana göre bu, aynı sorunun bir başka uzantısından ibarettir.
Martin Gardner’ın yeni kitabı Mathematical Puzzles and Diversions’ın giriş bölümünden şu ifade alınmıştır:
“Bilgisayarlar matematikçilerin yerini almıyor; onları çoğaltıyor. Zor bir problemi çözmek bir bilgisayarın yirmi saniyeden azını alabilir, ancak problemin programlanması matematikçilerden oluşan bir grubun aylarını almış olabilir.”
Bu kavram, bu alanda gerekli ilerlemenin farkına varılmasında büyük bir adımdır.
Şirketimizdeki birçok yönetici ise, doğru anahtarları çevirmeyi öğrenmek için kısa bir kurs almanın, bir bilgisayarı kullanmak için gereken bilginin özü ve tamamı olduğu gibi ürkütücü bir fikre sahiptir.
Bu nedenle bazı düşüncelerimi aşağıdaki gibi formüle etmeye yöneldim:
Hemen hemen herkesin, birinci sınıf Veri İşleme Sistemleri personelini oluşturan yetenekler ve destekleyici karakter özellikleri hakkında kendi fikirleri vardır. Ayrıca, başkalarını yöneten hemen herkes, bir noktada, zifiri ve bulanık bir karanlığa bakıyormuş gibi çaresizlik duygusu yaşar. Burada ne yanlış gidiyor? Neden işleri harekete geçiremiyoruz? Herkes çok çalışıyor gibi görünüyor. Yine de kaydedilen ilerleme tatmin edici değil.
Tom, diye düşünürsünüz, oldukça zayıf bir noktadır; ama kişiliği de bazı insanları rahatsız ediyor … belki ona karşı adil davranmıyoruzdur … ne yapabiliriz? Tam bu noktada tek yanıt, daha iyi bir kristal küreye ihtiyaç duyduğunuz gibi görünür. Kristal küreler satılmadığına göre, insanları çoğu zaman deneme‑yanılma yöntemiyle yer değiştirirsiniz.
İnsanları yönlendirme görevi son derece zordur. En iyi ekipmanı satın alabilir, mükemmel ofis olanakları sağlayabilirsiniz; yine de yanlış insanlarla tüm planlama ve sıkı çalışma boşa gidebilir.
Önemli Özellikler
Bir çözüme başlamak için, önemli özellikler daha kolay ayırt edilebilmeleri amacıyla dikkatle ayrıştırılıp tanımlanabilir:
- Zekâ. Sürekli değişen ve hızla genişleyen bir faaliyet alanına yanıt verebilecek yeterlilikte olmalıdır.
- Organizasyon ve Planlama Yeteneği. Çalışmayı doğal olarak düzene koyabilmek hayati bir etkendir.
- Ayrıntılara Özenli Dikkat. Çözüm arayışı son derece doğru çalışmayı gerektirir. Küçük, belki de önemsiz görünen bir kodlamanın gözden kaçırılması, kısa sürede çöp sepetlerini doldurabilir. Dikkatsiz insanlar yüzünden büyük miktarlarda para boşa gider.
- Azim. Bilgisayar uygulamaları, kolayca cesareti kırılan insanlar için uygun bir alan değildir. Yalnızca yüreği sağlam olanlar başarılı olur. Bir kişinin, sonuç kendi istediği gibi olmasa bile, hatta en tatmin edici biçimde olmasa bile, işi en sonuna kadar sürdürmesini sağlayan “yaparım” özellikleri şarttır. Aksi hâlde yetenekli pek çok kişi, final sonucu hesaplanmadan çok önce yarışı kaybeder.
5. Hayal Gücü
Bir kişinin, problemlere birden fazla çözümü zihninde canlandırabilmesi son derece arzu edilir.
6. Konsantrasyon
Zorlu ve uzun problemler, ilgi azalması ya da düşünce kesintisi olmadan uzun süre yoğunlaşabilme yeteneği gerektirir.
7. Yazılı ve Sözlü İfade
Problemlere getirilen çözümler tek başına yeterli değildir; iyi EDP personeli bu düşünceleri başkalarına akıcı biçimde aktarabilmelidir — yazılı ifadeler sözlü açıklamayı güçlendirir.
8. Sorumluluk
Veri işleme planlayıcısına büyük ölçüde güvenilebilmelidir. Kişinin dürüstlüğü, zorluklar ortaya çıktığında sorumluluğu hafife alıp geçiştirmemesini ya da “topu başkasına atmamasını” sağlayacak düzeyde olmalıdır.
9. Perspektif
Bu, “büyük resmi görmek”, tüm düşünceye kapsam ve genişlik kazandırmaktır. Ayrıntılar kendi başlarına bunaltıcı olabilir; yine de hiçbir şey, tek başına duran kadar küçük ya da önemsiz değildir. Endüstride tüm işler birbiriyle ilişkilidir.
10. Yargı Yeteneği
Bu özelliğin en büyük değeri, kişinin potansiyel gelişiminde yatar. Yukarıda listelenen 9 faktöre yeterli ölçüde sahip olan kişiler, gelecekteki kilit pozisyonlar için başlıca adaylardır. Bilge kararlar, sağlam yargı, öğrenilen şeylerdir. Deneyim ufukları genişlettikçe ya da ek sorumluluklar geldikçe, yargı yeteneğini kullanma fırsatı giderek artar. Birisi bir zamanlar şöyle yazmıştır: “Şans, hazırlıklı zihni kayırır.”
Sistem personeli seçilirken ya da değerlendirilirken bu faktörlerin tümü dikkate alınmalıdır. Hatta bu yeteneklerin her biri için sayısal puanlar atamak bile uygun olabilir. En yüksek puanın yarısı ortalama olmalıdır. Ancak iyi bir sistem geliştirme grubu, maksimumun ¾’ü ve üzerinde puan alan daha fazla kişiye, bunun altında kalanlara kıyasla daha çok ihtiyaç duyar.
Karmaşık bilgisayar sistemleri sahneye çıkmıştır. İnsanların bunları problemleri çözmek için işe koşabilme yeteneği, başarı ile başarısızlık arasındaki farkı giderek daha fazla belirleyecektir. Açıkça görülmektedir ki, bilgisayarlar yeni bir uygulamada tek başlarına yararlı işler yapamazlar. Farkı yaratan insanlar — dikkatle seçilmiş insanlar —dır!