TEKNİK VERİ “ÇIĞI”, SSCB ARAŞTIRMASINA GÖRE RUS BİLİM İNSANLARI İÇİN SORUNLAR YARATIYOR
United States Department of Commerce
Office of Technical Services
Business and Defense Services Administration
Washington 25, D.C.
SSCB Bilimler Akademisi Bilimsel Bilgi Enstitüsü tarafından yayımlanan bir rapora göre, hem Sovyetler Birliği’nde hem de batı dünyasında basılan yayınların sayısındaki “sürekli, çığ benzeri artış”, bazı Rus bilim insanlarının çalışma saatlerinin neredeyse yarısını kendi alanlarındaki en son gelişmeleri takip etmeye harcamasına neden olmaktadır.
Raporda, “yayın sayısındaki çığ benzeri artış günümüz bilim dünyasının karakteristiğidir” denilmekte ve “bilim çalışanları bilgi aramaya giderek daha fazla zaman ayırmak zorunda kalmaktadır” ifadesi yer almaktadır.
Rapor, “Örneğin,” diye ekler, “kimya bilim insanlarının çalışma saatlerinin dağılımına ilişkin bir analiz, deneysel çalışmaları yürütmeye çalışma zamanlarının yalnızca yüzde 35’ini ayırdıklarını, buna karşılık çalışma zamanlarının yüzde 50’sine kadarını iletişim ve bilgi süreçlerine ayırmak zorunda kaldıklarını göstermektedir.”
Sovyet çalışmasının belirttiğine göre bu “iletişim ve bilgi süreçleri”, “makale okumayı ve yazmayı; bildirileri dinlemeyi, okumayı ve değerlendirmeyi; konferanslara katılmayı” ve diğer ilgili faaliyetleri kapsar.
Moskova’daki Bilimsel Araştırma Enstitüsü’ne göre, bilgi arama sorunu yalnızca “son derece acil” olmakla kalmamakta, aynı zamanda “bilginin denetimi sorunlarından kaynaklanan yeni gereksinimleri, geleneksel bibliyografya ve kütüphanecilik teorisinin basitçe karşılayamaması” gerçeğiyle daha da karmaşık hâle gelmektedir. Günümüzde bilinen 350 farklı kütüphane sınıflandırmasından “hiçbiri tatmin edici olarak kabul edilemez,” demektedir Rus dokümantasyon uzmanları.
SSCB Bilimler Akademisi, bu bilimsel iletişim açmazının yalnızca Rusya’ya özgü bir sorun olmadığını kabul etmektedir. Raporda, konuya ilişkin çok sayıda Amerikan çalışmasına—bazıları onayla, bazıları ise çekincelerle—atıfta bulunulmakta; bunlar arasında 1958 yılında Washington’da düzenlenen Uluslararası Bilimsel Bilgi Konferansı’ndan bildiriler de yer almaktadır. Sovyet raporu ayrıca, 1959 UNESCO Bibliyografya, Dokümantasyon ve Terminoloji Sorunları Konferansı; Paris’te düzenlenen Bilgi İşleme İçin Bilgisayarlar Sorunları Uluslararası Konferansı; ve 1959 yılında Cleveland’da yapılan, Makine Araması ve Çeviri için Ortak Bir Dil Standartları Uluslararası Konferansı üzerine yorumlar da içermektedir.
Sovyet kimya bilim insanlarının okuma alışkanlıklarına ilişkin Rus analizleri, bazı yönlerden, 1960 yılında National Science Foundation sponsorluğunda yapılan ve aynı sorunun Amerikalı kimyagerler ve fizikçiler üzerindeki etkisini inceleyen bir çalışmanın ulaştığı sonuçlarla örtüşmektedir.
Önceki bir National Science Foundation çalışmasına göre, Amerikalı bilim insanları—en azından kimya ve fizik alanlarında—kendi alanlarında yayımlanan güncel mesleki literatürün tahminen yüzde beşinden fazlasını okumamaktadır. Ancak bu gerçek, muhtemelen SSCB Bilimler Akademisi Bilimsel Bilgi Enstitüsü için büyük bir teselli değildir; çünkü yalnızca bilimsel iletişim sorununun evrensel olduğunu göstermektedir.
Daha fazla bilgi için, bilimsel bilginin işlenmesine ilişkin araştırmanın çeşitli aşamalarını ele alan 48 sayfalık Sovyet çalışmasına bakınız—FOREIGN DEVELOPMENTS IN MACHINE TRANSLATION AND INFORMATION PROCESSING, No. 30—Office of Technical Services tarafından İngilizce olarak temin edilebilir. (OTS’den sipariş no: 61-31465, U.S. Department of Commerce, Washington 25, D.C., fiyat 1,50 $.)