“Otomasyon—Korku Nedeni Değil, Ulusal Bir Kaynak”—Yorumlar
Victor Paschkis
Makine Mühendisliği Profesörü
Isı ve Kütle Akışı Analiz Laboratuvarı
Columbia University
New York, New York
Computers and Automation dergisinin Şubat sayısında yer alan John Diebold’un “Otomasyon—Korku Nedeni Değil, Ulusal Bir Kaynak” başlıklı makalesini büyük bir ilgiyle okudum.
Yazar, işletmeleri otomasyonu uygulamaya yöneltebilecek altı ana etkeni sıralamaktadır:
“Otomasyona geçme kararını belirleyen baskın etkenler şunlardır: (1) üretim maliyetlerini düşürmek, (2) işgücü gereksinimlerini azaltmak, (3) mevcut işleri daha hızlı yapmak, (4) daha önce mümkün olmayan işleri yapmak, (5) verimliliği artırmak ve (6) daha hızlı ve daha kapsamlı bilgi sağlayarak karar vermeye yardımcı olmak. Ne yazık ki, en kötü neden olan işçilik maliyetlerinden tasarruf, en yaygın olandır. Durumun ekonomisi, otomasyonun maliyetleri düşürdüğünü, ancak bu düşüşün nadiren beklendiği kadar büyük olduğunu göstermektedir.”
Bu altı maddeden 1, 2, 3 ve 5 numaralı maddeler, pratikte aynı anlama gelmektedir: gerekli üretim süresini (işçilik maliyetlerini) azaltarak maliyeti düşürmek.
Yazarın 4 numaralı gerekçesi, kanaatimce doğru değildir. Otomasyon, daha önce pratik olmayan süreçleri sağlayabilir; ancak daha önce mümkün olmayan süreçleri değil. Dolayısıyla 4 numara da ekonomi ve üretim maliyetlerinin düşürülmesine indirgenmektedir.
Geriye yalnızca 6 numaralı gerekçe (karar vermeye yardımcı olma) kalmaktadır ki bu, otomasyondan ziyade hesaplamaya ilişkindir—birbirinin aynı olmayan iki terim.
Dolayısıyla, gerçek anlamda otomasyon her zaman işçilik maliyetlerinden tasarrufla ilgilidir; yazarın “en kötü neden” olarak adlandırdığı şeyle. Yazarın önerdiği çalışma, bu “en kötü neden”in altında yatan ve otomasyonun uygulamaya konmasının tek nedeni gibi görünen sorunla yüzleşiyor gibi görünmemektedir.
Başka bir deyişle, otomasyon ancak ve ancak belirli bir ürünün daha az insan zamanı harcanarak üretilmesi anlamına geliyorsa uygulanacaktır ve uygulanmaktadır. Eğer durum buysa ve otomasyon nedeniyle kalıcı, büyük ölçekli işsizliği önlemek istiyorsak, yalnızca iki yol …
Uzay Teknolojisi Liderliği için Kıdemli Matematikçiler
Otomasyon, Verimlilik ve Boş Zaman
Her biri tek başına ya da birlikte ele alındığında tabloyu etkileyecek iki yol mümkün görünmektedir.
Birinci yol üretimi artırmaktır.
İkinci yol ise eve götürülen ücreti azaltmadan çalışma süresini düşürmektir.
Nihayetinde üretimin artması, bir ekonomik sistem içindeki insanlara daha fazla mal veya hizmet verilmesi anlamına gelir. Bu ülkedeki yaşam standardı ile dünyanın diğer bölgelerindeki yaşam standardı arasındaki eşitsizlik göz önüne alındığında, dünyanın diğer bölgeleri düşünülmeden burada maddi malların artırılması, giderek artan zorluklara yol açacaktır. Dolayısıyla, artan verimlilik bakış açısından otomasyon, ancak bu yolla elde edilen zenginliğin dünyanın diğer bölgeleriyle paylaşılması durumunda, uzun vadeli bir perspektifte kabul edilebilir.
Bu, iki yoldan ikincisinin ele alınmasını gerektirir: çalışma süresinin azaltılması. Günümüz Batı insanı boş zamanıyla ne yapacağını pek bilmemektedir. Bu, bazı ya da belki de birçok meslek sahibi insanı değil; liseyi bitiren ya da hatta liseyi tamamlamadan işe başlayan geniş nüfus kesimini ifade etmektedir.
Tüm mekanize uygarlığımız ve eğitimimiz, en başından itibaren yaratıcılığı bastırmaktadır. Çocuklar, dramaları canlandırmak ya da kendileri müzik aletleri çalmak yerine televizyon izlemektedir. İnsanlar doğadaki güzel yerlere arabayla gider, ancak otoparktan yalnızca on dakika uzaklaştığında doğa terk edilmiştir; çünkü kimse o kadar yürümek istemez.
Dolayısıyla otomasyonun yol açtığı ve incelenmesi gereken sorunlar şunlardır: artan verimliliği dünya ile paylaşmanın bir yolu ve eğitime, daha yüksek gelir elde etmenin bir aracı olarak değil, kişisel yaşamın zenginleşmesi olarak yaratıcılığı teşvik etmeyi yeniden kazandırmanın bir yolu.