University of California
Lawrence Radiation Lab.
Livermore, Calif.
Çalışır durumda olan en hızlı ve en gelişmiş bilgisayar sistemlerinden biri olan UNIVAC LARC, California Üniversitesi’nin Livermore, California’daki Lawrence Radiation Laboratory’sinde kabul edilmiştir.
LARC (Livermore Advanced Research Computer), Lawrence Radiation Laboratory ile yapılan sözleşme kapsamında, Sperry Rand Corporation’ın bir bölümü olan Remington Rand Univac tarafından Philadelphia’da tasarlanmış ve üretilmiştir. Sistem için gerekli fonlar Atomic Energy Commission tarafından sağlanmıştır.
Tasarımı ve yapımı beş yıl süren bu dev katı hâl elektronik dijital bilgisayar, AEC destekli çeşitli araştırma projelerinde, mevcut bilgisayar sistemleriyle yaklaşılamayan, neredeyse inanılmaz karmaşıklıktaki problemleri çözmek için kullanılacaktır.
LARC’ın çalışmalarının neredeyse tamamı, nükleer silah projelerine ve ülkenin silah programına doğrudan ya da potansiyel uygulaması bulunan nükleer fizik problemlerine ilişkin temel araştırmalara ayrılacaktır.
Sınıflandırılmamış olan ve tartışılabilen daha ilginç projelerden biri, reaktörlerde ve nükleer silahlardaki nötron davranışıyla ilgilidir. Burada LARC bilim insanları, belirli bir koşullar kümesi altında çok sayıda bireysel nötronun davranışını belirlemek için Monte Carlo tekniği olarak bilinen istatistiksel bir yöntemi kullanacaktır.
LARC üzerinde incelenecek bir diğer önemli problem, Lawrence Radiation Laboratory’nin yardımcı direktörü Dr. Edward Teller tarafından ileri sürülmüştür. Fizikçi, Balacz Rozsnyai’nin çalışmalarına göre atom çekirdeğinin yapısını ve özelliklerini temsil eden temel denklem kümesini LARC’a sağlayacaktır. Dr. Teller, LARC’ın yardımıyla çekirdeklerin kararlılığının, yük dağılımının ve kuadrupol momentlerinin öngörülmesinin mümkün olacağını beklemektedir. Elde edilebilecek pek çok olası faydadan biri, nükleer fisyon sürecinin nasıl gerçekleştiğine dair daha temel bir anlayıştır.
Zaman elverdiği ölçüde, LARC tarafından başka ilginç problemlere de yönelinecektir. Bunlardan biri, bir hava tahmin sistemi geliştirilmesini içermektedir. Matematiksel fizikçi Dr. Cecil Leith, bilgisayarın kullanımının, Dünya atmosferini beş ayrı katman olarak ele almayı ve katmanlar arasındaki eşzamanlı etkileşimleri sürekli biçimde işlemeyi mümkün kılacağını açıklamıştır.
Rüzgâr hızı, sıcaklık, basınç ve nemle ilgili olarak ülke genelindeki hava istasyonlarından elde edilen veriler manyetik bantlara kaydedilip LARC’a aktarılabilir. LARC, hesaplamalarından sonra her atmosfer katmanı için bir hava durumu haritası çıkaracaktır. Bu tür hava haritalarının, hava tahmininde daha önce hiç elde edilmemiş bir güvenilirlik düzeyi sağlaması beklenmektedir.
Bilgisayar ayrıca astronominin ünlü çok-cisim problemini çözme girişiminde de kullanılabilir. Son üç yüzyılın neredeyse tüm büyük matematikçileri tarafından incelenmiş olan bu problem, her biri diğerleri üzerinde kütleçekimsel çekim uygulayan üç ya da daha fazla gök cismiyle ilgilidir. Problemin genel bir çözümü, bilim insanlarının bu cisimlerin, aralarındaki etkileşen kuvvetlerin sonucu olarak konumlarını ve hareketlerini öngörmesini sağlayacaktır.
UNIVAC LARC, saniyede 250.000 toplama ya da 125.000 çarpma işlemi gerçekleştirebilme kapasitesine sahiptir.
Bilgisayarın yüksek hızlı manyetik çekirdek belleği 97.500 kelimeye (ya da 11 basamaklı sayılara) kadar depolayabilirken, ilave olarak yüksek hızlı tamburlar üzerinde altı milyon kelime saklanabilir.
Bilgisayarın mekanik yazıcısı dakikada 720 satır sonuç basar. Ancak çok daha hızlı çalışma için LARC, sonuçları bir katot ışınlı tüpün yüzeyinde görüntüleyecek şekilde donatılmıştır. Bu sonuçlar otomatik olarak fotoğraflanır ve daha sonra banyo edilir. Fotoğrafik süreç dakikada 9.600 satıra kadar çıktı kaydedebilir ve ayrıca sonuçların grafiklerini çizmek için kullanılabilir; dakikada ortalama 120.000 nokta işaretlenir.