İş Problemleri İçin Bilgisayarları Programlamada Ortak Bir Dil
İkinci Rapor
Charles A. Phillips
Direktör, Veri Sistemleri İnceleme Bölümü
Savunma Bakan Yardımcılığı Ofisi (Mali Denetim)
Washington 25, D.C.
(Association for Computing Machinery Toplantısı’nda sunulan bir konuşmaya dayanmaktadır, Milwaukee, Wis., Ağustos 1960)
Eylül 1959’da Cambridge, Mass.’te düzenlenen Association for Computing Machinery Yıllık Toplantısı’nda, insanlar ile makineler arasındaki iletişimi geliştirmek amacıyla bilgisayar kullanıcıları ve üreticilerinin ortak bir çaba başlatmasına ilişkin bir rapor sunulmuştur. Bu ortak çaba günümüzde Conference on Data Systems Languages ya da kısaca CODASYL olarak adlandırılmaktadır. Bu makale, geçen yıl boyunca bu ortak çaba kapsamında kaydedilen gelişmelere ilişkin bir rapordur.
Bu kendiliğinden ve gönüllü çaba, dijital elektronik bilgisayar uygulamaları için veri işleme problemlerini ifade etmekte kullanılabilecek, problem odaklı ortak bir dile duyulan son derece yaygın ve acil bir gereksinimden kaynaklanmıştır. “Otomatik derleme” tekniklerinin böyle bir dille birleştirilmesiyle, hem kamu sektöründe hem de sanayide bilgisayar programlamasının yüksek maliyetlerini azaltmak ve bilgisayar programlarını daha hızlı biçimde devreye almak için büyük bir potansiyel olduğu görülmüştür.
Pennsylvania Üniversitesi’nden bir grup bilgisayar uzmanının önerisi üzerine, Savunma Bakanlığı Mayıs 1959’da ilk örgütsel toplantıya sponsor olmuş ve ortaya çıkan programa destek ve liderlik sağlamayı üstlenmiştir. Bilgisayar programlamasında yüksek maliyet ve aşırı süre sorunlarına ek olarak, Savunma Bakanlığı’nın (ve birçok büyük sanayi kullanıcısının paylaştığı) başka bir ilişkili sorunu daha vardı: farklı marka veya model donanım kullanan tesisler arasında bilgisayar programlarının değiş tokuş edilmesi sorunu. Anlaşılacağı üzere, tüm bilgisayar üreticilerinin bu sorunun önemini kabul etmesi ya da çözümüne yönelik çabaları hevesle desteklemesi beklenemezdi.
Geçen Eylül ayında bildirildiği ve Computers and Automation dergisinin Ocak 1960 sayısında yayımlandığı üzere, CODASYL programı, her biri farklı zaman çizelgesine ve görev grubuna sahip üç bölüme ayrılmıştır. Herkese tercih ettiği grupla çalışma olanağı verilmiştir.
Kısa Vadeli Görev Grubu, FLOWMATIC, AIMACO ve COMMERCIAL TRANSLATOR gibi mevcut otomatik programlama dillerinin güçlü ve zayıf yönlerini incelemek ve bunların bir bileşimini ya da işe yarayacak başka bir çözümü ortaya koymakla görevlendirilmiştir. Hedef tarihi Eylül 1959 olarak belirlenmiştir.
Orta Vadeli Görev Grubu, birinci grubun bıraktığı yerden devam ederek sistem odaklı bir dil geliştirecek ve hedef tarihi 1961’de sona erecektir.
Uzun Vadeli Görev Grubu ise, bilimsel ya da ticari türde problemlerde kullanılan bilgisayar dillerinin temellerini ve felsefelerini inceleyecek ve ALGOL’ü yeni iş odaklı dille birleştirebilecek Evrensel bir Bilgisayar Dili geliştirmenin uygulanabilirliğini araştıracaktır.
Bu üç görev grubunun hedeflerinin, ACM ve diğer kuruluşlarda yürütülmekte olan çalışmalarla paralellik gösterdiği kabul edilmiştir. Ancak, yüksek düzeyde bir iş birliğinin sağlanabileceği ve CODASYL çabasının rekabetçi değil tamamlayıcı nitelikte olacağı beklenmiştir. CODASYL programının erken aşamalarında hız gereksinimine önemli ölçüde vurgu yapılmıştır.
Kısa Vadeli Görev Grubu
1959 ACM Konferansı’nın son gününde, Kısa Vadeli Görev Grubu, Harvard Business School’da yapılan CODASYL Yürütme Komitesi toplantısına bir ara rapor sunmuştur. Bu Görev Grubu, altı bilgisayar üreticisinden—Burroughs, IBM, Minneapolis-Honeywell, RCA, Remington-Rand ve Sylvania—ve üç devlet kurumundan—Navy Bureau of Ships, Air Force Air Materiel Command ve National Bureau of Standards—temsilcilerden oluşmaktaydı. Computer Science Corporation da zaman zaman grupla birlikte çalışmıştır.
ALGOL dili üzerinde önemli çalışmalar yapmış olan Joe Wegstein, Başkan olarak görev yapmıştır.
COBOL
Kuruluşunu izleyen ilk üç ay içinde, Kısa Vadeli Görev Grubu ondan fazla çalışma toplantısı gerçekleştirmiştir. Makineden bağımsız, açık uçlu ve İngilizce ya da yalancı İngilizce kullanan ortak bir iş odaklı dil geliştirmenin uygulanabilir olduğu sonucuna varmışlardır. Grup, yalnızca mevcut dillerin incelenmesiyle sınırlı olan başlangıçtaki görev tanımının ötesine geçerek, bu dilleri iyileştirmeye ve yenilerini geliştirmeye yönelik çalışmaları da değerlendirmiştir. Etkili bir dilin üzerine inşa edilebileceğine inandıkları bir çerçeveyi Yürütme Komitesi’ne sunmuş ve hedef tarihlerinin Aralık 1959’a uzatılmasını talep etmişlerdir. Bu talep kabul edilmiştir.
Bir dizi toplantıda yürütülen yoğun çalışmalar sonucunda, Kısa Vadeli Görev Gücü çalışmalarını tamamlamış ve nihai raporunu Aralık ayında sunmuştur. Bu rapor, COmmon Business Oriented Language ifadesinin kısaltması olarak COBOL adının verilmesini önerdikleri bir dil için başlangıç teknik özelliklerini içermekteydi. 7–8 Ocak 1960 tarihlerinde Washington’da toplanan CODASYL Yürütme Komitesi, Raporu incelemiş ve kabul etmiş; sonuçların bu gönüllü ortak çabanın ticari amaçlarla kullanılmasını önlemek üzere, Government Printing Office tarafından yayımlanması için düzenlemeler yapılmasını önermiştir.
Yürütme Komitesi ayrıca, Raporu ve teknik özellikleri gözden geçirmek, giriş bölümünün bazı kısımlarını yeniden yazmak ve tüm yazım, dilbilgisi ya da diğer bariz hataları düzeltmek üzere geçici bir Editörler Kurulu atamıştır. Kurul bunun da ötesine geçerek, eski Kısa Vadeli Görev Gücü üyeleriyle mutabakat sağlandıktan sonra, Nisan 1960’ta matbaaya gönderilen nihai taslağa dâhil edilen yirmi kadar esaslı değişiklik önermiştir. Savunma Bakanlığı, COBOL’un bir Hükümet Raporu olarak basılmasını sağlamıştır. Rapor 1 Temmuz’da erişilebilir hale gelmiş ve tüm CODASYL posta listesine dağıtılmıştır. COBOL raporu, Superintendent of Documents, U.S. Government Printing Office, Washington 25, D.C. adresinden sipariş edilebilir ve tek kopya fiyatı 75 senttir.
Toplamda, 1959’daki kavramsal toplantıdan COBOL’un yayımlanıp dağıtılmasına kadar on üç ay geçmiştir. Bu sürenin yedi ayı, Kısa Vadeli Görev Grubu’ndaki geliştirme dönemini temsil etmektedir. Kalan süre editöryal inceleme, dizgi ve yayım için harcanmıştır. Geliştirme çalışmalarının bu denli hızlı tamamlanması, CODASYL programını en başından beri karakterize eden güçlü destek ve son derece iş birliğine dayalı yaklaşımın çarpıcı bir kanıtıdır.
Bu rapor, COBOL’u ya da uygulamalarını açıklamaya girişmeyecektir; zira 1960 ACM konferansındaki diğer oturumlar bunu yapacaktır.
Ekim 1960 için COMPUTERS and AUTOMATION
COBOL’un Bakımı
Bununla birlikte, Kısa Vadeli Görev Grubu ve CODASYL Yürütme Komitesi, COBOL’un başlangıç teknik özelliklerinde eksiklikler bulunduğunu kabul etmişlerdir. Nitekim giriş bölümü, sıralama-birleştirme işlevleri, tablo işleme işlevleri ve rapor yazma uzantısı gibi mümkün olan en kısa sürede eklenmesi gereken çeşitli özellikleri belirtmektedir. COBOL, program yazımına ilişkin tüm sorunlar için her derde deva olarak sunulmamıştır; arıtma ve iyileştirme, kullanım deneyimi yoluyla sağlanacaktır.
Etkili olabilmesi için bir programlama dilinin dinamik olması ve belirsizlik, hata ya da gerekli iyileştirmelere ilişkin sorulara hızla yanıt verebilmesi gerekir. Bu durum, Kısa Vadeli Görev Grubu’nun raporunda kabul edilmiş ve grubun dağıtılarak COBOL’un bakımını üstlenecek bir komite oluşturulması önerilmiştir. Bu öneri doğrultusunda hareket eden CODASYL Yürütme Komitesi, bilgisayar üreticilerinin temsilcilerinden oluşan bir Teknik Komite ve temsilci bilgisayar kullanıcılarından oluşan bir Bakım Komitesi kurmuş ve COBOL’un bakımını ortaklaşa yürütmekle görevlendirmiştir.
Birkaç aylık deneyim sonucunda, bakım işlevini daha yalın hale getirmek ve üyelik yapısını daha doğru tanımlamak amacıyla bu yapı küçük ölçüde değiştirilmiştir. Önceki iki komite, Üreticiler Grubu (eski Teknik Komite) ve Kullanıcılar Grubu’ndan (eski Bakım Komitesi) oluşan ikili bir yapı ile tek bir COBOL Bakım Komitesi altında birleştirilmiştir. Bu iki grupta şu anda on üretici ve on iki büyük kullanıcı temsil edilmektedir. Gerektikçe eşzamanlı olarak (en az bir ortak oturumla) toplanırlar. Toplantılar yaklaşık her üç haftada bir yapılır ve genellikle iki ya da üç gün sürer. Bakım tekniğindeki bu değişiklik, derleyicilerin geliştirilmesinde ortaya çıkan sorunların ya da COBOL’un daha ileri uygulanmasında gündeme gelen diğer soruların hızlı bir biçimde çözümlenmesini sağlamalıdır.
COBOL Bakım Komitesi tarafından üzerinde mutabakata varılan COBOL belirtimlerindeki değişiklikler veya eklemeler yeniden üretilmekte ve CODASYL posta listesine dağıtılmaktadır. Her biri on beş ekten oluşan iki ek grubu, 20 Ağustos tarihine kadar yayımlanmıştır. Zaman zaman bu ekler birleştirilecek ve COBOL el kitabının gözden geçirilmiş sayfaları olarak basılacaktır. Bugüne kadarki deneyimlere dayanarak, bu tür gözden geçirilmiş sayfaların yaklaşık her altı ayda bir CODASYL üyeliğine dağıtılacağı ve aynı zamanda Government Printing Office aracılığıyla satın alınabilir olacağı anlaşılmaktadır.
COBOL’un Belirli Kodlara Dönüştürülmesi
COBOL’da yazılmış bir kaynak programın, belirli bir bilgisayar marka veya modelinin makine kodunda bir nesne programa dönüştürülmesi için bir derleyici ya da işlemci gereklidir. Bu tür derleyiciler bilgisayar üreticileri tarafından geliştirilir ve önemli ölçüde teknik uzmanlık yatırımı gerektirir. COBOL Bakım Komitesi’nde temsil edilen tüm bilgisayar üreticileri, COBOL için derleyiciler geliştirme niyetlerini belirtmişlerdir; bazıları bu konuda kamuoyuna duyuru yapmıştır. Bu on üreticiye ek olarak, bu ülkede ve yurt dışında birkaç başka firma da COBOL derleyicileri geliştirme niyetlerini ifade etmiştir.
CODASYL Yürütme Komitesi’nin 1 Haziran tarihli toplantısında, Başkan’a bilgisayar üreticilerinden derleyici geliştirme planları ve zaman çizelgeleri dâhil olmak üzere mümkün olan en fazla ayrıntıyı toplama görevi verilmiştir. Bazı zaman çizelgeleri, derleyici geliştirme çalışmalarının tamamlanmaya yaklaştığını ve bu tür derleyicilerden en az ikisinin takvim yılının bitiminden önce hazır olacağını göstermektedir.
Savunma Bakanlığı’nın çeşitli birimleri ile çok sayıda büyük endüstriyel bilgisayar kullanıcısı şu anda COBOL’da kaynak programlar yazmaktadır. General Services Administration tarafından bilgisayar üreticileriyle müzakere edilmekte olan standart Devlet kira sözleşmesi, üreticiden COBOL için bir derleyici sağlayıp sağlamayacağını belirtmesinin istendiği bir madde içermektedir. Üç askerî bakanlık, çoğu iş türü uygulama için kaynak programın, belirli bir bilgisayar marka veya modeli için otomatik olarak nesne programa derlenip derlenemediğine bakılmaksızın, COBOL’da yazılmasını öngören politika bildirimlerinin yayımlanmasını şu anda değerlendirmektedir.
Böyle bir politikanın savunucuları, kaynak programın bu tür standart bir anlatı ifadesinin, yöneticilerin bilgisayar programlarını daha iyi anlamasını teşvik edeceğini ve aynı temel veri işleme sorunlarına sahip tesisler arasında program değişimini kolaylaştıracağını ileri sürmektedir. COBOL’un kaynak program dili olarak bu denli yaygın kullanımından elde edilecek bir başka avantaj da, dildeki zayıflıkların veya eksikliklerin erken aşamada ortaya çıkarılması ve COBOL Bakım Komitesi aracılığıyla düzeltici önlemlerin hızla başlatılması olacaktır.