Unesco Tarafından Paris’te Düzenlenen Uluslararası Bilgi İşleme Konferansı, 15–20 Haziran 1959 — Kısa Rapor
M. V. Wilkes
University Mathematical Laboratory, Cambridge, İngiltere
(British Computer Society Konferansı’nda, Cambridge, İngiltere, 22 Haziran 1959 tarihinde Dr. Wilkes tarafından yapılan nispeten resmî olmayan bir konuşmaya dayanmaktadır; E. C. Berkeley tarafından rapor edilmiştir)
UNESCO Bilgisayar Konferansı Raporu, Paris
Paris’teki UNESCO bilgisayar konferansı altı gün sürdü; bu, bir konferans için oldukça yorucu bir süredir. Başlangıcı Amerika Birleşik Devletleri’ne dayanmaktadır. Uluslararası bir konferans düzenleme tekniği üzerine bir yorum yapabilirim: Düzenleme Komitesi toplantılarında “yakında bir toplantı daha yaparız” demenin hiçbir faydası yoktur. Üç gün boyunca bir odaya kapanmalı ve her şeyi bu süre içinde netleştirmelisiniz.
Konferansın kapsamı genişti: uygulamalar, mantıksal tasarım, otomatik programlama, örüntü tanıma ve çok daha fazlası. Her zaman paralel oturumlar olmayacağı düşüncesiyle başlanır, ancak sonunda onları düzenlemek zorunda kalırsınız.
Oturumlarla karşılaştırıldığında, sempozyumlara çok büyük kalabalıklar katıldı. Zamanın büyük bölümünde dört dile — İngilizce, Fransızca, Rusça ve İspanyolca — eşzamanlı çeviri yapıldı. Tercümanlar, terminolojiyi öğrenmek için önceden büyük çaba harcadılar ve teşekkürü hak ediyorlar.
UNESCO Konferansı’nda ayrıntılı biçimde ve zaman zaman hararetle tartışılan konulardan biri bilgisayar dilleriydi — bir bilgisayara hitap etmek için uluslararası diller. Buna bir örnek, IBM makineleri için FORTRAN’dır ve başkaları tarafından da benimsenmektedir. Association for Computing Machinery’den Amerika Birleşik Devletleri temsilcilerinin ve daha sonra İngiliz temsilcilerin de yer aldığı Alman-İsviçreli bir komite, ALGOL adı verilen standart bir bilgisayar dili üzerinde tartışmaktadır. Standartlarla ilgili sorular ele alınırken duygular yoğunlaşır. Tartışma ve münazara için sağlanan çok sayıdaki fırsat, birçok alanda havayı temizlemeye yardımcı oldu.
Her koltukta, başka bir dile yapılan çeviriden yararlanmasanız bile, herkes için kulaklık bulunması, fiilen işitmenin tüm yükünü ortadan kaldırdı.
Konferansın Öne Çıkan Noktaları
Öncelikle, dil çevirisi. Harvard’dan gelen bir rapor, Rusça–İngilizce otomatik bir sözlüğün açık bir açıklamasını sundu; bu sözlük 6 ya da 8 makara Univac bandı kaplamaktadır. Bunun tamamlanması uzun zaman almıştır. Şimdi asıl çeviri problemine başlanmaktadır. Dil çevirisiyle uğraşan diğer merkezler, sözdizimsel ya da dilbilgisel soruların önce çözülmesi gerektiğini düşünmektedir. Genel olarak edinilen izlenim, mevcut tüm raporların ara raporlar olduğudur. Muhtemelen birkaç yıl sonra ilk büyük ve sağlam başarı elde edilecektir.
Mantıksal Tasarım ve Donanım
Mantıksal tasarım alanında bazı yeni teknikler rapor edildi. Bilgisayar bellekleri üzerine yapılan tartışmada Dr. Edward Teller, insanların gerçekten çok büyük bellek kapasitelerine ihtiyaç duyup duymadığını sordu ve Dr. von Neumann’ın bir zamanlar 20 binden fazla yazmacın gerekli olmayacağını söylediğini hatırlattı. Bana kalırsa, bellek iştahının tek sınırı, kuruluşun bütçesinin derinliğidir.
Dr. Kilburn, Manchester Üniversitesi bilgisayarı üzerine konuştu; bu bilgisayar olumlu biçimde öne çıktı. Illinois Üniversitesi’nden Dr. Taub, yeni hızlı bilgisayarlarının yapımına hemen hemen başlamaya hazır olduklarını bildirdi. Hedef tarih muhtemelen bundan yaklaşık 2½ yıl sonradır.
Almanya’daki bilgisayar faaliyetlerine ilişkin bir rapor sunuldu, ancak çok yüksek hızlarda değildi. LARC ve Stretch üzerine, bunların gerçekleştirilmesiyle ilgilenen kişiler tarafından raporlar verildi.
Geleceğin dijital bilgisayar teknikleri üzerine yapılan oturum son derece ilgi çekiciydi. IBM İsviçre temsilcileri, bellek için ince manyetik filmler üzerine konuştu. Bunların çok kullanışlı olduğu görülmektedir ve bir kare ayak çok büyük miktarda depolama sağlamaktadır. Bu aygıtlar buharlaştırma tekniklerine dayanmaktadır. Hâlâ aşılması gereken çok sayıda son derece zor problem vardır.
Münih’teki Max Planck Laboratuvarı, parametrons kullanarak bilgisayarların hızlandırılması üzerine bir rapor sundu. Bu, birkaç yıl önce Japonya’dan Dr. Goto’nun geliştirdiği bir aygıttır; bir fazda ya da diğer fazda çalışabilen özel bir osilatör türüdür. Görünüşe göre 10.000 megacycle’lık bir taşıyıcı dalga kullanabilir ve bir basamak uzunluğu için 10 çevrim ayırabilir. Bu durumda bir milimikrosaniyelik basamak süresine sahip olursunuz. RCA Camden, parametrons ile bazı deneyler rapor etti ve deneysel sonuçlar bunun uygulanabilir olmaması için hiçbir neden bulunmadığını gösterdi.
IBM Poughkeepsie’den gelen kriyojeniklere ilişkin bir ilerleme raporu, çözülmesi gereken pek çok zor problemin hâlâ mevcut olduğu izlenimini verdi. Mikrominyatür baskılı devrelere yönelik bir yaklaşım üzerine bir bildiri sunuldu: gerekli baskılı işaretler bir elektron demetiyle yazılacaktı. Ortak yazarlardan biri olan Massachusetts Institute of Technology’den Dr. Dudley Buck, Mayıs ayında zatürreden ani biçimde vefat etti; bu nedenle bu çalışmanın ilerlemeye devam etmeyeceği yönünde bir endişe bulunmaktadır.
Çok önceden düzenlenmemiş olan oturumlar ve sempozyumlar en iyileriydi; en güncel bilgileri içeriyorlardı.
Sergi ve Organizasyon
Sergi, bazı İngiliz sergileri de dâhil olmak üzere yaklaşık 30 katılımcının stantlarını içeriyordu. Sergilenen makineler hakkında dersler verildi. Japonya’dan dört katılımcı vardı ve sergi, Japonya’nın bilgisayar alanında bir rakip olarak ortaya çıkışını kesin biçimde gösterdi. Konferansa katılan yaklaşık bir düzine Japon vardı. Ruslar konferansa katıldılar ancak sergide yer almadılar.
Konferanstaki resmî eylemlerden biri, bilgisayar derneklerinden oluşan uluslararası bir federasyonun kurulmasıydı. Kurucu tüzükler hazırlanmıştır. British Council on Automation and Computers’ın buna katılacağına inanıyorum.
Bir sonraki uluslararası konferansın dört yıl sonra yapılması planlanmaktadır.