Bilgisayar ile Bitki Çeşitlerinin Otomatik Sınıflandırılması
R. M. Wight
International Business Machines Corp.
White Plains, N. Y.
Bitki çeşitlerinin sınıflandırılmasına yönelik tekniklerde önemli bir yeni gelişme, New York Botanik Bahçesi’nden Dr. D. J. Rogers ve IBM Matematik ve Uygulamalar Bölümü’nden Dr. T. T. Tanimoto tarafından geliştirilmiştir. Yeni teknik, bitki çeşitlerini çeşit özelliklerine göre otomatik olarak sınıflandırmak için büyük ölçekli bir IBM 704 veri işleme sistemi kullanmaktadır. Düzenek, Ağustos 1958’de Bloomington, Ind.’de yapılan American Institute of Biological Sciences toplantısında duyurulmuştur.
Otomatik sınıflandırma tekniği, incelenen bitki çeşitleri kümesindeki her birinin çok kapsamlı ve kesin bir tanımıyla başlar. Yaprak, kök, gövde, çiçek, meyve vb. boyut, renk ve yapı özelliklerinin pek çoğunu içeren 100’e kadar özellik delikli kartlara kaydedilir. Bu kart desteleri daha sonra bilgisayara beslenir. Makine, devasa veri koleksiyonunu işler ve bitkileri doğal gruplar ya da kümeler hâlinde otomatik olarak sınıflandırır. Her bir grup ya da küme, onu oluşturan bitkilerin ortak fiziksel benzerlikleriyle belirlenir.
Bilgisayar çok büyük sayıda özelliği analiz ettiği için, bitkileri belirli gruplara bağlayan ve aksi hâlde yetkin bir botanikçi için bile açık olmayabilecek ince benzerlikleri saptayabilir.
Dr. Rogers ve Dr. Tanimoto, yeni bilgisayar tekniğinin, Güney Amerika’daki birçok Kızılderili kabilesinin temel besinini oluşturan yenilebilir kök saplarına sahip tropikal bir gıda bitkisi olan Manihot esculenta’nın 100 çeşidinin sınıflandırılmasına uygulanışını tanımlamışlardır. Manihot’un 100 çeşidinin her biri için elli fiziksel özelliğe ilişkin veriler içeren delikli kartlar IBM 704’e beslenir. Bilgisayar tarafından ulaşılan sınıflandırma, doğal grupları belirler ve ayrıca yüksek gıda verimiyle yakından ilişkili Manihot’un çeşitli fiziksel özelliklerini tanımlamak için de kullanılabilir.
Yeni otomatik sınıflandırma tekniği başka alanlara da uygulanabilir; örneğin tıp alanında, hastalıkları tanımlamak üzere hastalık belirtilerine.
Yeni otomatik sınıflandırma tekniğinin temelindeki ilkeler IBM 704 ile sınırlı değildir; elbette herhangi bir büyük ölçekli otomatik hesaplama sisteminde uygulanabilir.