Rudolph Sobotka
Viyana, Avusturya
Sovyetler Birliği yakın zamanda, yakın gelecekte ulusal ekonominin planlanması ve istatistiksel raporlanması alanında yüksek hızlı bilgisayarların kullanılacağını duyurmuştur. Her ekonomik bölgenin (SSCB 105 bölge tanımaktadır) kendi hesaplama merkezi olacaktır; bu merkezlerden raporlar cumhuriyet düzeyindeki hesaplama merkezlerine, oradan da tüm birlik düzeyindeki bir hesaplama merkezine iletilecektir.
Duyuruya göre hesaplama yöntemleri geliştirilmiştir. Ulusal ekonominin çeşitli dalları arasındaki korelasyonu gösteren deneysel tablolar derlenmiştir. SSCB’nin çeşitli ekonomik bölgeleri arasında daha akılcı bir eşgüdüm ve malların en verimli biçimde taşınması gibi sorunların çözülmesi hedeflenmektedir.
Sürekli artan miktarlardaki verilerin analiz edilmesi ve gelişmiş hesaplama tekniklerinin kullanılması yoluyla, Sovyet ekonomistleri tek tek olguların ülke ekonomisinin bütünü üzerindeki etkisini hızlı bir biçimde belirleyebilecekleri bir noktaya ulaşmayı ummaktadır.
SSCB Bakanlar Kurulu Başkan Yardımcısı ve Devlet Planlama Komitesi Başkanı Y. Kusmin’e göre, 1965 yılında bilgisayar çıktısı 1958 yılına kıyasla altı kat fazla olacaktır.
Kusmin ayrıca, Sovyetler Birliği’nde bazı üretim süreçlerini bütünüyle otomatik hâle getirmek amacıyla bilgisayarlarla deneyler yapıldığını bildirmiştir. Ayrıca, Sovyet mühendislerinin, hat durumu, zaman çizelgesi vb. konularda depolanmış veriler içeren bir bilgisayar ve bir “bellekten” oluşan, elektrikli demiryolu trenleri için bir “otomatik sevk memuru” geliştirdiklerini belirtmiştir.
Geleneksel olarak elektronik makinelerin ve ölçüm aygıtlarının geliştirilmesindeki başlıca merkezler Moskova ve Leningrad sanayi bölgeleri olmuştur; ancak Sovyet araştırmalarının merkezden uzaklaştırılması politikası 1957’de başlatıldığından beri, artan sayıda sorun SSCB Bilimler Akademisi’nin taşra şubelerine ve Cumhuriyet Bilimler Akademilerine devredilmektedir. Çeşitli araştırma merkezleri ile planlama ve sanayi için hesaplama makinelerinin geliştirilmesine öncelik verilmektedir.
İlk Sovyet bilgisayarı, Ukrayna Bilimler Akademisi Matematik Enstitüsü tarafından geliştirilmiştir. Bu bilgisayar, Moskova’daki Bilimler Akademisi’nde kurulu iki bilgisayardan biridir. Sovyet bilgisayarlarının erken modelleri saniyede 1.000 işlem yapabilmekteydi; günümüzde ise Akademi Başkanı Akademisyen Palladin’in açıklamasına göre yeni türlerin saniyede 10.000 işlem yapabildiği belirtilmektedir.
Kiev adı verilen yeni bir evrensel bilgisayar şu anda Ukrayna Bilimler Akademisi’nde monte edilmektedir. Ukraynalı bilim insanları Akademisyen Boris Gnedenko ve Prof. Victor Glushkov’un çalışması olan bu makine, çok çeşitli matematiksel problemlerin çözümünde, metalürji tesislerinde, kimya, petrol ve diğer sanayi tesislerinde üretim süreçlerinin denetlenmesinde kullanılabilmektedir. Cevherin, kokun ve sinter kekinin kalitesine bağlı olarak bir yüksek fırının en uygun çalışma yöntemini birkaç dakika içinde belirleyebildiği bildirilmektedir. Otomatik aygıtlar aracılığıyla makine, belirlediği çalışma düzenini sürdürmekte ve pik demirin döküm için hazır olduğunu sinyalle bildirmektedir.
Kiev makinesi saniyede 7.000 işlem yapabilmekte ve birkaç benzersiz özelliğe sahiptir. Aritmetik, depolama ve diğer öğeler dâhil olmak üzere tüm birimleri bağımsız olarak, yani ayarlamayı kolaylaştıran farklı frekanslarda çalışmaktadır. Kiev bilgisayarının kurulumu ve bakımı için yalnızca 40 metrekarelik bir zemin alanı gerekmektedir. Makinenin standart parçaları, çeşitli özel amaçlı bilgisayarların montajında kullanılabilmektedir. Bir başka Kiev bilgisayarı da Dubna Nükleer Araştırma Enstitüsü için yapılmaktadır.