Bilgisayar Bilimcilerinin Toplumsal Sorumluluğu
I. Editörden
Computers and Automation dergisinin Ocak sayısında, bilgisayarların ve otomasyonun bir lanet mi yoksa bir nimet mi olduğu konusunu tartışmaya başladık. Bir derginin bu konuları savunup savunmaması ve editoryal bir duruş alarak toplumsal sorumluluk üstlenip üstlenmemesi gerektiği sorusunu gündeme getirdik.
II. Okuyuculardan
R. E. Cordray, Chico, California:
Evet. Toplumsal sorumluluğu tartışın (ancak ayrı makaleler veya bölümler hâlinde).
Russell Chauvenet, Silver Spring, Maryland:
Evet. Çalışmalarımızın sonuçları için sorumluluktan kaçınmak gerçekten bilimsel bir tutum değildir.
A. W. Trorey, La Habra, California:
Evet.
Robert J. Huhn, Newark, Delaware:
Evet, ancak tartışma bilgisayarlar ve onların toplum üzerindeki etkileriyle sınırlı olsun.
Walter B. Morton, Jr., Anaheim, California:
Kesinlikle tartışın.
Frederick B. Wood, San Jose, California:
Evet, bilgisayar bilimcilerinin toplumsal sorumluluğunu tartışalım.
Norman E. Polster, Southampton, Pennsylvania:
Görüşü alınan tüm meslektaşlar kesin bir şekilde evet dedi.
Robert Tscudin, Sappington, Missouri:
Kesinlikle, ortalığı ayağa kaldırın!
III. Editörden
Okuyucular arasında oybirliği vardır: evet, tartışın.
[Sayfa 6’dan devam]
Aleyhte oylar, okuyucularımızın önemli bir çoğunluğunun bilgisayar bilimcilerinin toplumsal sorumluluğu üzerine tartışma ve münazaradan yana olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, aksi yönde kanıt bulana kadar buna göre hareket edeceğiz.
Computers and Automation, bilgisayarların belirli bir alandaki aygıtların başarısında açıkça vazgeçilmez bir unsur olduğu tüm alanlarda, bilgisayar bilimcilerinin toplumsal sorumluluğu üzerine tartışma ve münazarayı davet eder.
Bilgisayar bilimcilerinin toplumsal sorumluluğa sahip olduğu bu alanlardan bazı örnekleri ele alalım:
- Bilgisayarların toplumsal ve ekonomik planlamada uygulanması. Bir toplumun gerçekten başarılı bir toplumsal ve ekonomik planlamasının, büyük sorunlara iyi çözümler bulunabilmesi için otomatik bilgisayarların kullanılmasını gerektirdiği makul biçimde savunulabilir.
- Bilgisayarların askerî radar uyarı sistemlerinde, olası saldırıların otomatik analizi ve SAGE gibi otomatik yanıtlar için uygulanması. Bu aygıtların başarısının bilgisayarlara sıkı sıkıya bağlı olduğu açıktır.
- Bilgisayarların roketler, füzeler, süpersonik uçaklar vb. için güdüm sistemlerine uygulanması. İyi bir otomatik programlama ve seyrüsefer olmadan balistik bir füze değersiz olurdu.
Gerçekte, eğer bilgisayar sanatı şu anda tamamen ortadan kaldırılabilseydi, nükleer savaş başlıklı kıtalararası balistik füzelerin tüm tehdidi ortadan kalkardı; çünkü onları bir hedefe yönlendirmenin hiçbir yolu kalmazdı.
Bilgisayar bilimcileri toplumsal sorumluluğu nasıl yerine getirebilir?
Birincisi, bir bilgisayar bilimcisi, bilgisayar uygulamalarında neyin doğru neyin yanlış olduğu ve vicdanının kendisine ne yapması gerektiğini söylediği üzerine düşünebilir. Bu tür düşünme, yeni devreler tasarlamaktan, yeni malzemeler geliştirmekten ve yeni programlar üzerinde çalışmaktan zaman alacaktır; ancak genel olarak insanlar için daha fazla mutluluğa yol açabilir.
İkincisi, bir bilgisayar bilimcisi toplumsal sorumluluğu başkalarıyla tartışabilir. Bir insanın vicdanını başkasına devretmesi doğru değildir.
Üçüncüsü, bir bilgisayar bilimcisi yanlış olduğunu düşündüğü şeyi yapmayı reddedebilir ve doğru olduğuna inandığı şeyi yapmanın sonuçlarını, ne kadar ağır olursa olsun, kabul edebilir.
Dördüncüsü, sesini yükseltebilir, düşüncelerini yazılı olarak ifade edebilir, Kongre üyelerine mektuplar yazabilir ve bilgisayarların genel olarak insanlar için daha fazla mutluluğa yol açmasına yardımcı olmak üzere başkalarıyla örgütlenebilir. Zehirli gazın etkili biçimde yayılması için hesaplama sistemleri üzerinde çalışmanın, insanların genel mutluluğunu artırmayacağı kesindir.
Computers and Automation, Nisan 1958
Bilgisayar bilimcilerinin bilgisayarların toplum için bir nimet olmasına yardımcı olma ve bir lanet hâline gelmesini önleme yolları büyük bir konuyu oluşturmaktadır. Buna karşın, bu konu hak ettiği ölçüde kitaplarda ve makalelerde ele alınmamıştır. Computers and Automation, bu konuyu ele alan makale ve bildirileri memnuniyetle karşılayacaktır.