OTOMATİK BİLGİSAYARLA YABANCI DİL ÇEVİRİSİ
J. Speck
Burroughs Corp., ElectroData Division
Pasadena, Calif.
Bir elektronik bilgisayar, dört yabancı dili yorumlayacak ve deyimsel İngilizce çevirileri otomatik olarak yazdıracak şekilde programlanmıştır.
32 yaşındaki Macar Peter Toma, çeviri tekniğini Kaliforniya, Pasadena’daki Burroughs Corporation ElectroData Bölümü’nde sergilemiştir. Datatron elektronik veri işleme sistemine Rusça, Fransızca, Almanca ve İspanyolca dillerinde dört alıntı vermiştir. Bunlardan biri Pravda gazetesinden bir başlıktı: "Mashina perevodit s odnogo yazyka na drugoy."
Datatron, elektrikli daktilosunda bunun tam İngilizce karşılığını yazdırmıştır: "Machine translates from one language into another."
Toma’ya göre bu, dünyadaki tüm dillerin evrensel biçimde yorumlanmasına ve ortak bir yazılı dile doğru gerçek bir atılımı temsil etmektedir. Onunki, çoklu dilde makine çevirisi için formüle edilmiş tek tekniktir.
Program yalnızca sözcük sözcük bir kayıt üretmekle kalmaz, her yabancı ifadenin arkasındaki düşünceyi ya da “anlamı” doğru biçimde aktarır.
Elektronik dilbilimcisini hazırlamak için Toma, önce Rusça, Fransızca, Almanca ve İspanyolca dillerine ait özel olarak yoğunlaştırılmış dört sözlüğü manyetik bellek tamburuna aktarır. Bunlar, Datatron’a çeviriyi nasıl yapması gerektiğini bildiren talimatlarla birlikte, daha önce sayısal bilgisayar dilinde kâğıt banda delinmiştir.
Dakikada 30.000 sayı toplama ya da çıkarma hızına sahip olan bilgisayar, kodu elektronik olarak alfabetik karakterlere dönüştürür. Ardından çeşitli anlamsal ve mantıksal örüntüleri önceden depolanmış sözlüklerle karşılaştırır. Birkaç dakika içinde tam bir sayfa İngilizce çeviri yazar.
ELEKTRONİK DİLBİLİMCİ Datatron’un yanında duran Peter Toma, dilleri elektronik bilgisayarda çevirmek için özel olarak kodlanmış formülünü girmede kullanılan delinmiş kâğıt bandı tutmaktadır. 32 yaşındaki Toma, Burroughs Corporation’ın Datatron’u üreten ElectroData Bölümü’nde yaptığı bir gösterimde Rusça, Fransızca, Almanca ve İspanyolca olmak üzere dört dili İngilizceye çevirmiştir.