Editörün Notları
Tartışma, Anlaşmazlık, Çatışma ve Bir Arada Var Olma
Bu sayıda, Sperry Rand Corporation’ın International Business Machines Corporation’a karşı Aralık 1955’te mahkemeye sunulan hukuki şikâyet metnini yayımlıyoruz. Ayrıca, IBM’in Sperry Rand’a karşı Haziran 1956’da mahkemeye sunulan hukuki yanıtını ve karşı davasını da yayımlıyoruz.
Bu belgeler okunmaya değerdir ve önemli konuları ele almaktadır. Bilgisayar alanındaki kişiler, elbette, daha büyük bir olasılıkla davanın mahkeme dışında uzlaşmayla sonuçlanması durumunda bu bilgilerin yayımlanmayacağını bilmekle birlikte, ortaya konacak kanıtları ve davanın gelişimini daha da büyük bir ilgiyle izleyeceklerdir.
Bilgisayar alanındaki en büyük iki şirketin birbirlerine karşı açtıkları bu şikâyetlerin yayımlanmasının bir ölçüde alışılmadık olduğunun farkındayız. Bu durum, herhangi bir toplumsal birimde—aileden, herhangi bir meslek alanındaki insan grubuna, oradan da ülkenin tamamına kadar—yaşamın kirli yüzünü, yani toplumsal olarak kabul edilmiş önemli ilkelerin görünüşte izlenmediği alanları örtbas etme, fazla önemsememe yönündeki köklü bir eğilime ters düşmektedir.
Mevcut çatışmanın bilgisayar alanındaki rekabetin daha az hoş tarafını ele almasına rağmen, bunun tartışılmasının ve gündeme getirilmesinin yararlı olduğuna, zararlı olmadığına inanıyoruz. Bilgisayar alanındaki kişiler ve genel olarak kamuoyu, bu ve benzeri konularda, veri olmadan, gerçekten meydana gelmiş olaylara ilişkin bilgi olmadan, boşlukta karar veremezler.
Çatışmaya rağmen, çatışmanın nasıl ilerleyeceği ve nasıl sonuçlanacağı konusunda büyük bir görüş birliği vardır. İzlenecek yöntem bilinmekte ve kabul edilmektedir. Taraf olan şirketlerin çalışanları, bilgisayar alanındaki toplantılarda birbirleriyle dostane biçimde konuşmaya devam edeceklerdir. Çatışma belirli bir bölmeye konulmuş ve yerelleştirilmiştir. Herkes, tartışma yüzünden silahlı bir durumun ortaya çıkmayacağı konusunda hemfikirdir. İki şirket ve diğer herkes, bir arada var olmanın kaçınılmaz olarak gerçekleşecek bir olgu olduğunu kabul etmiştir.
Bu sayıda ayrıca bir bilgisayar bilimkurgu öyküsü olan Ağıt’ı da yayımlıyoruz. Bu öykü başka bir tür çatışmayı ele almakta ve başka bir tür zihniyeti—bir arada var olmayı kabul etmeyen, hatta bunu yapmamanın öz-yıkım anlamına gelmesi durumunda bile kabul etmeyecek bir zihniyeti—tasvir etmektedir. Ayrıca bilgisayarların bazı mantıksal sonuçlarına da işaret etmektedir.
Bilim insanları ve bilgisayar alanındaki kişiler, keşfettikleri bilimsel ve bilgisayar bilgisinin toplumsal sonuçlarından muaf değildirler ve ortaya çıkardıkları şeyler konusunda toplumsal bir sorumluluk taşırlar. Bilginin peşinden gitmek, doğanın sırlarını ustalıkla ortaya çıkarmak ve bu sırların nasıl kullanılacağına bütünüyle kayıtsız kalmak, en az antik Yunancanın dilbilgisini çözmek için bir insanın yaşamının kırk yılını harcaması kadar akademiktir ve çoğu zaman bundan çok daha zararlı olabilir.