Bu durumda, petrolcülerin otomasyonda, otomatik kontrolde, gerçekten otomatik bir rafinerinin ilk görünümünde ve zaten çok büyük olan bir yapının böylesine büyük bir büyümesinin ortaya koyduğu çok sayıdaki ayrıntı, mühendislik ve yöneylem araştırması problemlerinin çözümüne yardımcı olmak için bilgisayarların kullanımında büyük bir artışa bütünüyle hazırlanmış olmalarını beklemek makuldür.
ANALOG BİLGİSAYARLAR İÇİN PAZAR
Günümüzde petrol endüstrisinde yaklaşık 15 genel amaçlı analog bilgisayar kurulumu bulunmaktadır. Bunlar arasında Baton Rouge’daki Esso, Linden, N.J.’deki Esso Research, Humble Oil, Phillips Petroleum, Ohio Oil, Royal Dutch Shell, Shell Development, Standard Oil of Ohio, Standard Oil of Indiana, Texas Company ve Sun Oil yer almaktadır. Bu kurulumların birçoğu Electronic Associates’in analog bilgisayarlarıdır.
Kullanımdaki analog bilgisayarların değeri yaklaşık 2.000.000 dolar mertebesindedir — zira petrol endüstrisindeki çoğu kurulum 50.000 ila 150.000 dolar arasındadır. Sipariş halindeki birimler dâhil edildiğinde, bağlanmış analog pazar 2.500.000 doları geçmemektedir — ya da dijitalin yaklaşık yüzde 2’si kadardır.
Analog bilgisayarların kullanımı, dijitalle karşılaştırıldığında ölçüldüğünde oransal olarak da, mutlak olarak da neredeyse kesin biçimde artacaktır. Önümüzdeki beş yıl içinde, analog bilgisayar üreticilerinin her bir IBM 650 veya eşdeğeri için 50.000 dolarlık analog ekipmanı ve her bir IBM 700 serisi veya eşdeğeri için 100.000 dolarlık analog ekipmanı eşleştirebilecekleri muhtemeldir. Şu anda elde ya da sipariş halinde 122 dijital sistem bulunduğuna ve 300 ila 400 kadarının daha gelmesinin beklendiğine göre, genel amaçlı analog bilgisayar sistemleri pazarının 25.000.000 ila 30.000.000 dolar arasında görünmesi muhtemeldir — ya da önümüzdeki beş yıl için tahmin edilen birleşik analog ve dijital bilgisayar pazarının yaklaşık yüzde 5’i.
Bu rakama ulaşılırsa, bu dönemde petrol şirketlerine yapılan analog satışları bugüne kadarki satışların 12 ila 15 katı olacaktır. Hatta bu tahmine göre, yalnızca petrol endüstrisi beş yıl içinde, 1957’deki tüm analog bilgisayar üreticilerinin toplam yıllık üretiminden daha fazlasını satın alacaktır.
Computers and Automation, Kasım 1957
Uygulamalar
Dijitalden farklı olarak, analog bilgisayar neredeyse tamamen bir mühendislik aracıdır. Bu endüstride öncelikle iki tür problemde kullanılır: bileşenlerin tasarımı ve gerçek süreç kontrol sistemlerinin tasarımı. Alandaki birçok kişinin şaşkınlığına rağmen, tasarım kullanımı gerçek kontrolden daha baskın olmuştur.
Çoğu analog uygulama aşağıdaki problem sınıflarında yer almıştır:
- Reaktör Tasarımı için Reaksiyonların İncelenmesi
- Katalizör rejenerasyonundaki problemler
- Çeşitli ham kaynaklardan yüksek oktanların verimi
- Çeşitli hamlardan belirli gazların ve diğer safsızlıkların uzaklaştırılması
-
Akışkan kraker katalitik yatağı
-
Fiziksel Sistemlerin Simülasyonu
- Belirli basınç üst sınırları içinde hatların, basınçların, kompresör hızlarının, vanaların … uyumlu sistemlerini belirlemek için pulsasyonların incelenmesi
-
Uzun hat elektrik teorisini kullanarak boru hattı şirketleri için beygir gücü gereksinimlerinin hesaplanması
-
Rezervuar Geri Kazanımının İncelenmesi
-
İşleme Ekipmanlarının Kontrolü
Buna ek olarak, kütle spektrometresi çalışmalarında, damıtma incelemelerinde ve optimizasyon için doğrusal programlamada bazı analog uygulamalar da olmuştur.
Analogun Neden Artacağı
Bugüne kadar petrol endüstrisinde analog bilgisayarların fiili satışı mütevazı olsa da, Electronic Associates Hesaplama Merkezi’ndeki zaman kullanımında petrol şirketlerinin sicili son derece yüksektir. 1956’da zaman ücretlerinin yaklaşık yüzde 24’ü petrol endüstrisine aitti; 1957’de ise petrol yüzde 42’yi oluşturmuş, analog uygulamalarda öncü olan havacılık dâhil diğer tüm endüstrilerden açık ara daha yüksek olmuştur.
Bu sicilin temel nedenleri analogun avantajlarında yatmaktadır — fiyat, zaman, programlama kolaylığı, analog araçlarla simülasyonun “anlaşılabilirliği”, analogun birçok değişken için eşzamanlı olarak yanıtlar sağlaması ve şirket mühendisinin ekipmanı kolayca ve hızlıca kullanmayı öğrenip onu “hissedebilmesi”.
Bir damıtma kararlı durum probleminde, bir dijital hizmet 75.000 dolarlık bir teklif vermiş ve altı ay şart koşmuştur. İş analog yöntemle çözümlenmiş, üç haftada programlanmış, bir haftada çalıştırılmış ve yalnızca 12.000 dolara mal olmuştur. Birkaç dijital birim kiralayan müşteri, o zamandan beri kendi adına 200.000 dolarlık analog ekipman satın almıştır.
Analog Ekipmanlar İçin Gelecekte Neler Var
Çok yakında, analog bilgisayarlar için delikli şerit program girişi devreye girecek ve bu sayede bir analog bilgisayar ardışık problemleri ele alabilecektir. Örneğin, belirli bir analog sistem 300 değişkenden diyelim ki 60’ını ele alabiliyorsa, bu sistem programlanmış bir şeritle, ilk 60’ı işledikten sonra otomatik olarak bir sonraki 60’a geçebilecektir. 6.500 noktadan oluşan bir rezervuar ızgarası, böylece maliyeti 500.000 dolar olan bir analog sistemin kapsamı içinde olacaktır. Aynı problemi çalıştırmak üzere kurulan bir dijital sistemin muhtemel değeri 2.000.000 dolar veya daha fazladır.
Analog sistem durdurulabilir, kontrol edilebilir ve oldukça kolay biçimde yeniden programlanabilir. Dijital sistemin durdurulması ve kontrol edilmesi kolaydır, ancak yeniden programlanması o kadar kolay değildir.
Analog bilgisayarlardaki diğer yeni gelişmeler arasında güvenilir elektronik analogdan dijitale dönüştürücüler, hem giriş sinyalleri hem de saklanan sonuçlar için manyetik bandın kullanımı ve bir miktar daha yüksek doğruluk yer almaktadır. Hatta tasarım ve süreç kontrol problemlerinde, mevcut analog makineler süreçlerin nihayetinde birlikte çalışmak zorunda olduğu enstrümanlardan daha doğrudur.
Bilimsel ve mühendislik çalışmaları için özel olarak satın alınan bilgisayarların sayısı arttıkça, özellikle simülasyon problemleri için analog bilgisayarların sayısı petrol endüstrisinde artacaktır. Analog bilgisayarlara aşina mühendisler, büyük veri kütlelerini içerenler dışındaki birçok teknik uygulamanın analog yöntemlerle incelenebileceğini belirtmektedir.