PETROL VE GAZ ENDÜSTRİSİNDE BİLGİSAYARLARIN BAZI KULLANIM ALANLARI
A. Bilimsel, Teknik ve Yöneylem Araştırmaları
1. Jeofizik Keşif ve Araştırma
Yerçekimi, manyetik, elektriksel ve sismik etütlerde toplanan verilerin indirgenmesi ve analizi; örneğin:
- Sismik keşiften elde edilen verilerin harmonik analizi
- Sahada deneme-yanılma filtre ayarlarıyla frekans ayarlama gereğini ortadan kaldırmak için sismik atışların geniş bant kayıtlarının bilgisayar ile "uydurulması"
- Artık yerçekimi haritaları gibi haritaların oluşturulması
- Hız profillerinin çıkarılmasına yönelik yorumlar
- Çok katmanlı kırılma problemlerinin çözümü
- Dik eğimli alanlar için sismik yansıma noktalarının gerçek derinlikleri ve yer değiştirmeleri
- Sondaj deliklerinden elde edilen jeolojik verilerin korelasyonuna regresyon analizinin uygulanması
2. Üretim ve Saha Geliştirme
Çeşitli kuyu düzenleri, ayırıcı tesis konumları, akış hızları, dip delik basınçları ve kapan basınçları için petrol sahası geliştirme maliyetlerinin en aza indirilmesi.
Petrol sahası bileşenlerinin mekanik, fiziksel ve kimyasal tasarımı; örneğin:
- Açık deniz tesislerinin tasarımında su dalgası kuvvetlerinin incelenmesi
- Pompa ve kompresör beygir gücü için çalışmalar
Petrol rezervuarı performansının öngörülmesi amacıyla, homojen ve heterojen sıvıların akışını temsil eden kısmi diferansiyel denklemlerin çözümü; örneğin:
- Akışkanların gözenekli kayalar içinden radyal akışının tahmini
- Kırma, buhar enjeksiyonu, su basma, asitleme kullanan ikincil üretim problemlerinin hesaplanması
Doğal gaz depolama rezervuarlarının işletme özellikleri — belirli ortalama basınç ve viskozitede depolanan hacmi ve belirli koşul setleri altında üretimi belirlemek için.
Rezervuarların üretim ve enjeksiyon geçmişinin tutulması ve aşağıdaki gibi düzeltmelerin yapılması:
- Ham petrol yoğunluğu ve hacim doğruluğunun hesaplanması
- Tuzluluk ve geçersiz zonun kapsamına göre düzeltilmiş kuyu logları
- Perforasyon geçmişi
- Marjinal kuyular veya sahalar üzerinde kotalandırmanın etkisi
Matematiksel belirlemeler; örneğin:
- K değerleri ve entalpi verileri
- Mühendislik tablolarının hazırlanması
3. Taşıma
Doğrusal programlamanın dağıtıma uygulanması ...
(Lütfen 23. sayfaya bakınız)
Bu rafinerinin ve onun otomatik bilgi işleme sisteminin, veri otomasyonuna doğru gelen selde bir zirve noktası olduğu konusunda kuşku yoktur.
Bilgisayarların Bazı Kullanımları
(14. sayfadan devam)
- Nakliye maliyetlerini en aza indirmek ve kârı en üst düzeye çıkarmak için rafineri ürünleri
- Boru hattı tasarımı
- Önleyici bakım
4. Rafineri Tasarımı ve İşletimi
Rafineri ve gaz tesisi bileşenlerinin tasarımı ve işletimi.
Kimyasal ve fiziksel konular, örneğin: tabakadan tabakaya damıtma; ısı değiştirici; yoğuşma; sıyırma; ani buharlaşma; gaz buhar çevrimi; sıvı-buhar dengesi; propan-propilen; reflüks oranı; depolama ayırımı; hidrokarbon işleme.
Mekanik konular, örneğin: boru gerilme analizi; kap hesaplamaları; fraksiyonatör tasarımı; makine arızaları; motor performansı; güç santrali ve şebeke tasarımı.
Yakıt yağları ve benzinin harmanlanmasına ve ham petrol tahsisine doğrusal programlamanın (simpleks teknikleri) uygulanması.
- İşletme planları
- Rafineri simülasyonu
- Birincil ve ara rafineri akımlarının potansiyel değeri
- Üretim maliyetlerinin, toplam kârın ve malzeme dengesinin hesaplanması
- Hangi ekipmanın değiştirilmesi veya yenilenmesi gerektiğini göstermek üzere maliyet analizi
- Maliyetlerin ve zamanlamanın standartlardan saptığı sorun noktalarının işaretlenmesi
- Birden fazla rafineri için en uygun ham petrol tahsisi
- Değişken mevsimsel gereksinimler için en uygun stok ve üretim hızları
- Oktan harmanlama korelasyonları
Kalite, Akış ve Stok Kontrolü, örneğin:
- Kütle spektrometresi analizi; pilot ve ünite çalışma verileri; günlük stok; test analizleri; absorpsiyon integralleri
Ekonomik Analiz, örneğin:
- Ham petrol değerlendirmesi; artımlı maliyetler; korozyon analizi; yakıt bertarafı; yenileme; bir projenin maliyetlendirilmesi
Matematiksel Belirlemeler, örneğin:
- Çoklu regresyon ve korelasyon; matris tersleme; belirli integrallerin değerlendirilmesi; çok kaynaklı düzlemsel difüzyon problemleri; termodinamik fonksiyonlar; ısı transferi denklemleri; sonlu fark denklemleri
5. Pazarlama
Pazarlama sorunlarına yöneylem araştırması tekniklerinin uygulanması, örneğin:
- Depoların konumu ve kapasitesi
- Yeni pazarlama alanlarının konumu
- Yeni servis istasyonlarının konumu
Bilgisayarların Bazı Kullanımları
(23. sayfadan devam)
- Rekabet stratejisinin pazarlar, fiyatlar ve kârlar üzerindeki etkilerinin hesaplanması
B. Muhasebe ve İş Operasyonları
1. Petrol Endüstrisine Özgü Olmayan
Personel, örneğin: - Bordro; dağıtım; maaş çekleri; emeklilik ve kıdem kayıtları; tasarruf planları; ABD tahvilleri.
Satışlar, örneğin: - Satış analizi ve tahmini; telif kayıtları; derece-gün ürün hareketi kontrolü.
Hesapların kontrolü, örneğin: - Faturalama; ayrıntılı alacak hesapları, yaşlandırma, ekstreler; satın almalar; alacak hesapları.
Faaliyet raporları, örneğin: - Faaliyet tabloları; üretim ve verimler; bakım ve onarım kayıtları; taşımacılık.
Maliyet muhasebesi, örneğin: - Süreç maliyetleri; bakım maliyetleri; iş emri maliyetleri.
Tesis ve ekipman, örneğin: - Arazi ve bina kayıtları; kira kayıtları; taşıma ekipmanı kayıtları.
Genel ve kurumsal, örneğin: - Geçici mizan; bütçe kontrolü; vergi hesapları ve raporları (Sosyal Güvenlik dâhil); hisse ve temettü muhasebesi; ekonomik çalışmalar.
2. Petrol Endüstrisine Özgü
Üretim, örneğin: - Petrol ve Gaz Muhasebesi (her üretici kuyudan, her ruhsat sahasından, pay sahipliği esasına göre—değer, vergiler, telifler, kazançlar ve pay sahiplerine yapılan konsolide ödemeler dâhil—gaz veya petrol hacminin ayrıntılı analizleri) - Ruhsat ve kuyu gideri yatırım kayıtları - Kuyu, rezervuar ve depolama kayıtları - Tükenme muhasebesi
Boru hatları, örneğin: - ICC gerekliliklerini karşılamak için boru segmentine ve kira türüne göre çift amortisman kayıtları; ICC esasına göre değilse şirket defterleriyle uyum sağlamak için - Yaygın bordro gereksinimi
Rafineri, örneğin: - Günlük stok yenileme raporu; üretim planlaması için dökme istasyon durumu - Dökme istasyon toptan satış ve faturalama muhasebesi - Rafineri kapatma ve bakımının zamanlanması
Pazarlama, örneğin: - Açık Kalem veya Bakiye Devri esasına göre faturalama (aküler, lastikler, yağlar ile perakende satış noktalarının stoklanmasına yönelik ön sipariş prosedürü; anlaşmalar ve gecikmeli ödemeler nedeniyle) - Yağın sıcaklığa göre seçilmiş hesaplara taşındığı derece-gün teslimat planlaması - Farklı girdilerden, farklı yerlerde üretilen ve farklı sevkiyat ve depolama koşullarına sahip yağlayıcı markalarının maliyetlendirilmesi