Project Stretch Bilgisayarı (IBM)
Nell D. Macdonald
New York, N.Y.
ABD Atom Enerjisi Komisyonu'na bağlı Los Alamos Scientific Laboratory, Kasım 1956'da International Business Machines Corp. ile, IBM 704 ve 705 gibi günümüzün en güçlü ticari bilgisayarlarından 100 ila 200 kat daha hızlı ve daha büyük kapasiteli bir bilgisayar için sözleşme yaptı. Yeni projeye verilen ad STRETCH oldu.
Atom Enerjisi Komisyonu, tek bir tasarımın bir değerlendirmesini yapmak için yüz milyar aritmetik işlemin gerekebileceği kadar karmaşık reaktörler ve diğer aygıtları tasarlamaya başlamıştır. Günümüz bilgisayarları bunun için altı ay gerektirirken, Project Stretch bilgisayarının bunu bir günde yapması beklenmektedir.
Bu hız ve kapasite artışına doğru ilerlemenin bazı ana yönleri şunlardır:
- Bilimsel sınır alanlarındaki laboratuvar çalışmalarından çıkan daha hızlı bileşenlerin kullanılması.
- Bazı problemlerin birkaç yıl içinde çözülebileceğinin şimdiden öngörülmesi.
- Eşzamanlı çalışmayı sağlamak ve böylece merkezi hesaplama biriminin beklemesini önlemek için çoklama donanımı.
- Hesaplamadaki adım sayısını azaltmak için bilgisayar içinde daha güçlü komutlar.
Bu bilgisayarın sahip olacağı özellikler hakkında bazı bilgiler artık mevcuttur.
Project Stretch bilgisayarı birkaç ana bölümden oluşacaktır. Bunlardan biri, manyetik bant dosya birimleriyle düzgün ve hızlı iletişimi sürdürmek için bir giriş-çıkış bölümüdür. İkinci bölüm, giriş ve çıkış verilerinin akışını düzenlemek için bir ara seri bilgisayardır. Üçüncü bölüm ise, problemin bir araya getirilmiş hesaplama işini mümkün olan en yüksek hızda yürütmek üzere bir merkezi paralel bilgisayardır. Makine sözcüğü 12 ila 15 ondalık basamak uzunluğunda olacaktır.
Ara seri bilgisayar, ikili ya da ondalık gösterimde ve sabit noktalı ya da kayan noktalı aritmetikte çalışacaktır. Toplama işlemlerini 2 ya da 3 mikrosaniyede, çarpma işlemlerini ise 5 ila 15 mikrosaniyede gerçekleştirecektir. Günümüz bilgisayarlarındaki çoğundan daha kapsamlı mantıksal işlemler 2 mikrosaniyede yapılacaktır. Ara seri bilgisayarın hızı, IBM 704 veya 705'in hızının 5 ya da 10 katı olacaktır.
Merkezi paralel bilgisayar saniyede bir milyon veya daha fazla komut işleyecektir; bu komutlar, matematiksel ve mantıksal gösterimdeki ifadeleri kullanan ara seri bilgisayar tarafından hazırlanacaktır. Merkezi paralel bilgisayarda sabit noktalı toplama ve çıkarma işlemleri saniyenin beşte ikisi kadar bir sürede gerçekleşecektir. Kayan noktalı toplama ve çıkarma işlemleri saniyenin onda altısı kadar bir sürede gerçekleşecektir. Çarpma işlemi 1,2 mikrosaniyede yapılacaktır. Veri yolları üzerinden aktarım saniyenin beşte ikisi kadar bir sürede gerçekleşecektir.
Bellek türleri ile giriş-çıkış aygıtları arasında ferrit çekirdek bellek, manyetik bantlar, kâğıt bantlar, manuel klavyeler, daktilolar, kart okuyucular, kart deliciler ve yazıcılar gibi günümüz türleri yer alacaktır. Yeni türler de eklenecektir: bir milyon makine sözcüğünü tutabilen ve her dört mikrosaniyede bir sözcük hızında iletişim kurabilen, rastgele adreslenebilir manyetik disk bellek; ve buna yakın hızda iletişim kuran yeni manyetik bant birimleri. Toplam bellek belki de yüz milyon sözcük olacaktır.
Ara seri bilgisayar, her biri 64 bitten oluşan 8192 sözcüklük yüksek hızlı paralel bir belleğe sahip olacaktır. Tam çalışma çevrimi iki mikrosaniye olacak ve bir sözcüğü saniyenin onda sekizi kadar bir sürede okuyacaktır. Merkezi paralel bilgisayar ise 512 sözcüklük yüksek hızlı paralel bir belleğe sahip olacak; tam çalışma çevrimi yarım mikrosaniye olacaktır.
Makine otomatik denetlemeye, hataların yerini belirleme ve sinyal verme araçlarına ve birkaç noktada hataların otomatik düzeltilmesine sahip olacaktır. Makinedeki transistörler 10 megahertz tekrar oranında çalışacaktır; bunlar şu anda IBM laboratuvarlarından çıkmaktadır.