Otomatik Hesaplama Makinelerinin Bileşenleri
(3. Baskı, birikimli, 3 Şubat 1957 itibarıyla bilgiler)
Bu listenin amacı, hesaplama ya da veri işleme için kullanılan otomatik makinelerin bileşen türlerini bildirmektir.
Herhangi bir okuyucunun bize gönderebileceği her türlü yorum, düzeltme ve önerilen ekleme ya da çıkarma için müteşekkir oluruz.
1. Depolama Ortamları (Dahili ve Harici)
- Delikli kartlar
- Delikli kâğıt bant
- Manyetik bant
- Manyetik tel
- Metal plakalar
- Tak-çıkar panoları, yani yama kablolarından oluşan paneller
Tüm bu fiziksel biçimler makine dilini ifade eder; bir makineye yerleştirildiklerinde makineye bilgi ve talimat verirler; bir dosya dolabında bırakıldıklarında ise daha sonra kullanılmak üzere bilgiyi ve talimatları yedekte tutarlar. Bazen depolama ortamının tüm alanı kullanılır; sıradan delikli kartta olduğu gibi. Bazen de yalnızca kenar kullanılır; kenardan delikli kartlarda ya da kenarı yarıklı metal plakalarda olduğu gibi.
2. Depolama Ortamları (Yalnızca Dahili)
- Manyetik tamburlar
- Manyetik bant aygıtları
- Manyetik disk aygıtları
- Manyetik kayış aygıtları
- Manyetik çekirdekler; manyetik kaydırmalı yazmaçta olduğu gibi tek boyutlu ya da manyetik çekirdek matris belleğinde olduğu gibi iki ya da üç boyutlu olarak düzenlenmiş olabilirler; özel demir alaşımlarından, ferrit olarak adlandırılan demir oksit seramiklerinden vb. yapılabilirler
- Elektrostatik depolama tüpleri; özellikle katot ışını depolama tüpleri ve cam-metal petek tipi depolama tüpleri
- Gecikme hatları; cıva, kuvars, nikel, elektriksel elemanlar vb.
- Röleler; röle yazmaçlarında ve adımlı anahtarlarda
- Elektronik tüpler; flip-flop yazmaçları, sayma halkaları vb. içinde
- Kriyotronlar; sıvı helyum sıcaklıklarında çalışan açma-kapama aygıtları
- Baryum titanat kristal aygıtları
- Anahtarlar: mandallı anahtarlar ve çevirmeli anahtarlar
- Düğmeler
- Klavyeler
- Dönen miller
- Gerilimler
3. Hesaplama ve Denetim Aygıtları
- Mekanik hesaplama elemanları: mandallar, dişliler, kollar, tırnaklı çarklar, program çubukları, kamlar vb.
- Röle, adımlı anahtar ve diğer anahtarlama devreleri
- Elektronik tüp devreleri
- Diyot kullanan doğrultucu devreler: elektronik tüp, germanyum, selenyum, silikon
- Diğer katı hâl aygıt devreleri
- Transistör devreleri
- Kriyotron devreleri
- Yardımcı devre elemanları: yükselteçler, darbe transformatörleri, gerilim regülatörleri vb.
- Analog hesaplama elemanları: resolverler, senkrolar, integratörler, toplayıcılar vb.
- Otomatik süreç denetleyicileri; pnömatik, elektronik, hidrolik vb.
4. Giriş Aygıtları
- Düğmeler
- Anahtarlar
- Kâğıt bant okuyucular: mekanik, elektriksel, fotoelektrik
- Delikli kart okuyucular: mekanik, elektriksel, fotoelektrik
- Manyetik bant okuyucular
- Otomatik eğri izleyiciler: fotoelektrik
- Tarayıcılar: elektriksel, fotoelektrik
- Her türden algılama aygıtları
“Algılama aygıtları” kategorisi, nem, sıcaklık, basınç, hacim, akış, sıvı seviyesi vb. ve daha birçok fiziksel değişkenin ölçülüp makine dilinde bir makineye bildirilebildiği ölçüm bilimi alanına yaklaşır.
5. Çıkış Aygıtları
- Işıklar, kadranlar, osiloskop ekranı vb. gibi görsel göstergeler
- Elektrikli daktilo ya da elektrikle çalışan diğer büro makineleri
- Satır bazında yazıcı
- Her karakteri nokta desenleriyle oluşturan matris yazıcı
- Makinenin verdiği bilgilere göre bir eğriyi izleyen ya da çizen otomatik çizici
- Faks yazıcısı
- Fotoğrafik kayıt
- Kâğıt bant delici
- Manyetik bant kaydedici
- Delikli kart delici
- Mikrofonlar, telefonlar, hoparlörler, alarmlar vb.
- Otomatlardaki gibi ürün dağıtım mekanizmaları
- Bir vana, silindir, gergi kolu vb. çalıştırabilen konumlandırma aygıtları; bunun sonucunda bir imalat işleminin ya da sürecinin denetlenmesi, bir silahın nişanlanması vb. sağlanır