Pedro Domingos’un “Master Algoritma” kitabı sorunlu iddialar ve mantık hatalarıyla dolu. Bu eleştirel analiz, kitabın bilgisayar bilimi temellerini nasıl yanlış temsil ettiğini ve tezini desteklemek için kusurlu argümanlar kullandığını inceliyor.
YZ ve Master Algoritma Kavramı
Pedro Domingos’un “Master Algoritma” kitabı sorunlu iddialar ve mantık hatalarıyla dolu. Yayına giren hata sayısına şaşırıyorum. Bulanık mantık kavramı, yazar dahil birçok kişiyi kafası karıştırmış görünüyor.
Master Algoritma İçin Kusurlu Argümanlar
"Master Algoritma"da Domingos, bir master algoritmanın olasılığını çeşitli argümanlarla gerekçelendirmeye çalışıyor:
- Sinirbilim tabanlı argüman
- Evrim tabanlı argüman
- Fizik tabanlı argüman
- İstatistik tabanlı argüman
- Bilgisayar bilimi tabanlı argüman
Akıl yürütmesindeki kusurları incelemek için yalnızca "Bilgisayar bilimi tabanlı argüman"a odaklanalım.
Tetris Yanılgısı
Domingos şu iddiayı ortaya koyuyor:
“Tetris oyununu seviyorum. Tetris oyunu P=NP probleminin çözümüdür. Bu problemi anlayıp çözerseniz, politikadan fiziğe, kimyaya, DNA’ya kadar her şeyi çözebilirsiniz.”
Bu ifade, onun gerçekliğini verili olarak kabul etmemizi bekleyen bir uydurma. Bir problemin NP-tam olması, onun NP’de olduğunu ve herhangi bir NP probleminin ona indirgenebileceğini gösterse de, bu P=NP olduğunu kanıtlamaz. Bu, hesaplama karmaşıklığı teorisinin temel bir yanlış anlaşılmasıdır.
Bilgisayar Varlığı Argümanı
Domingos ayrıca şunu iddia ediyor:
“Bilgisayarların varlığı, bir master algoritmanın var olduğunun güçlü bir göstergesidir. 100 yıl önce zamanda geriye gidip yakında her insan çabasının her problemini çözebilecek bir makinenin ortaya çıkacağını ve her problem için ayrı makineler yerine tek bir makine olacağını söyleseydiniz, insanlar size güler ve bir dikiş makinesi yazamaz, bir daktilo dikemez derlerdi.”
Buradaki büyük hata, argüman oluşturmak için analoji kullanmaktır. Genel amaçlı bilgisayarlar gerçekten çeşitli görevleri gerçekleştirmek için farklı yazılımlar çalıştırabilir, ancak bu tek bir algoritmanın her problemi çözebileceği anlamına gelmez. Von Neumann mimarisi farklı işler yapmak için farklı yazılımlar yüklememize izin verir, ancak bu her şeyi çözebilecek bir "master algoritma"nın varlığını ima etmez.
Bilgisayarlar aslında dikmez veya yazmaz — bu görevlere yardımcı olurlar. Tek bir makinenin her işi yapmasının bir master algoritma olması gerektiği anlamına geldiğini iddia etmek, 100 yıl önce insanları şaşırtacak haksız bir basitleştirmedir.
Ayrıca, 100 yıl önce insanların “bir dikiş makinesi yazamaz” düşüncesi tamamen haklıydı çünkü o zaman programlanabilir makineler kavramı bilinmiyordu. Günümüz bilgisayarları her şeyi yapıyor gibi görünüyor çünkü genel amaçlı programlar çalıştırabiliyorlar, “her problem için tek bir çözüm” olduğu için değil. Doğadaki tüm farklı problemleri tek bir algoritmayla çözmeye çalışmak, çeşitli sorunları herkese uyan tek bir çerçeveye zorlamak olurdu.
Eleştirmenlere Karşı Yanlış İkilem
Domingos devam ediyor:
“Master algoritmanın eleştirmenleri var; bunun sihirli bir değnek olduğunu düşünenler bilgi mühendisleri, yapay zekanın en büyük düşmanlarından biri. Sinir ağlarının kesinlikle bir şeyler öğrenebileceğini söylüyorlar, ancak gerçek bilgiyle karşılaştırılmaları gerekiyor. Ayrıca, büyük veri yeni değil; bir tür aldatmaca.”
Burada Domingos "bilgi mühendisleri"ni YZ’nin karşıtları olarak konumlandırıyor, ancak bu iddia hem yanlış hem de manipülatif bir retorik.
Yanıltıcı Karşıtlık
“Bilgi Mühendisleri YZ’nin En Büyük Düşmanları” iddiası yanıltıcıdır çünkü bilgi mühendisliği aslında yapay zekanın bir alt alanıdır, özellikle uzman sistemler ve ontolojilere odaklanır. Bu alanın YZ’nin “en büyük düşmanı” olduğunu iddia etmek öznel ve yapay bir karşıtlık girişimidir.
Bu, yanlış ikilem olarak bilinen bir mantık hatasıdır:
- Yanlış İkilem: Ya Master Algoritma fikrini kabul etmeniz ya da YZ’nin düşmanı olan bir bilgi mühendisi olmanız gerektiğini öne sürüyor. Bunlar birbirini dışlayan kavramlar değil.
- Çarpıtma: Bilgi mühendisliği YZ’ye farklı bir yaklaşımdır, ona karşıt değil.
Desteksiz İddialar
Başka bir sorun ortaya çıkıyor:
- Bilgi mühendisleri gerçekten YZ’nin en büyük düşmanları mı?
- Bu iddiayı destekleyen veri nerede?
- Böyle bir ifade için akademik bir kaynak veya alıntı sağlanmalı.
Ancak Domingos hiçbirini sunmuyor, önyargısını mutlak gerçek olarak sunuyor. Buna retorik manipülasyon denir — “Söylenmemiş Sözlere Dayalı Argüman Yapma.” Politik tartışmalarda yaygın olarak kullanılır.
Domingos bilgi mühendislerine bir pozisyon atfediyor ve sonra savunmadıkları bir şey için onları eleştiriyor. Bu, saman adam yanılgısı olarak bilinir.
Bilgi mühendislerinin YZ’nin aldatıcı olduğunu iddia ettiğine dair kanıt nedir? Bu sonuca nasıl varıldı? Pedro Domingos’un sözü tek kanıtsa, bu bilimsel bir kitap değil, duygusal düşüncelerin bir derlemesidir.
Gözdağı Taktiği
Kitabın başında Domingos sert bir girişle başlıyor:
“Programcıysanız, bu sizi rahatsız edecek, ama her devrim böyledir; direnmeyın, kendinize yeni iş alanları bulun.”
Bu bir varsayım tekniği biçimidir. Kitabın iddialarına katılmıyorsanız, “değişime direniyor” veya “eski kafalı” oluyorsunuz. Ancak bilimsel eleştirinin doğası yeni fikirleri sorgulamayı içerir. Devrimler sağlıklı bir şekilde sorgulayarak ve hataları düzelterek gerçekleşir.
“Ya bunu kabul edin ya da eski sistemlere körü körüne bağlı kalın” mesajı okuyucuya sunuluyor. Bilimde her zaman üçüncü bir seçenek vardır: eleştirel inceleme ve iyileştirme. Kitap, tartışma çıkarmak için kışkırtıcı bir girişle başlıyor gibi görünüyor.
“Programcılar yok olacak” demek duygusal tepkiyi artırıyor ve kitap hakkında daha fazla tartışmayı teşvik ediyor, ancak bu yaklaşım özden çok duygusal hissettiriyor.
Sonuç
Pedro Domingos’un "Master Algoritma"sı mantıksal incelemeye dayanmayan çok sayıda sorunlu argüman sunuyor. Bilgisayar bilimindeki temel kavramları yanlış temsil ederek ve yanlış karşıtlıklar yaparak, kitap kendi tezini baltalıyor.
Tüm problemleri çözebilecek tek bir algoritma kavramı, hesaplama karmaşıklığı anlayışımızla ve karşılaştığımız problemlerin çeşitli doğasıyla çelişiyor. Genel amaçlı hesaplama yeteneklerimizi devrimleştirmiş olsa da, bu evrensel bir algoritmanın varlığını desteklemiyor.
Yapay zeka ve geleceği hakkındaki cesur iddiaları değerlendirirken eleştirel düşünme ve titiz analiz vazgeçilmez olmaya devam ediyor. Efsanevi bir master algoritma aramak yerine, hesaplama ve ötesinde farklı türdeki problemleri ele almak için gereken yaklaşımların çeşitliliğini takdir etmeliyiz.