← man/network
whois — man whois — 80×24
ugur@toprak:~/man/network$man whois
Bölüm 1

whois

İnternet alan adı ve ağ numarası dizin hizmeti

Özet

     whois [-aAbfgiIklmPQrRS] [-c TLD | -h host] [-p port] [--] ad ...

Açıklama

whois yardımcı programı, birkaç Ağ Bilgi Merkezi (NIC) tarafından barındırılan veritabanlarındaki kayıtları arar.

Varsayılan olarak whois, Internet Assigned Numbers Authority (IANA) whois sunucusunu sorgulayarak başlar ve sorgu adı hakkında daha spesifik ayrıntılara sahip olan whois sunucularına yapılan yönlendirmeleri (referrals) takip eder. IANA whois sunucusu, alan adlarının yanı sıra IP adreslerini ve AS numaralarını da bilir.

Yönlendirmelerin çalışmadığı birkaç özel durum vardır, bu durumlarda whois doğrudan uygun sunucuya gider. Bunlar arasında ARIN, nic.at, NORID ve RIPE için irtibat noktası tanıtıcıları (handles) ve ac.uk altındaki alan adları yer alır.

Seçenekler aşağıdaki gibidir:

  • -a: American Registry for Internet Numbers (ARIN) veritabanını kullanır. APNIC, AfriNIC, LACNIC veya RIPE tarafından kapsanmayan dünya bölgelerinde kullanılan ağ numaralarını içerir. Sorgu sözdizimi şu adreste belgelenmiştir: https://www.arin.net/resources/whoisrws/whois_api.html#nicname

  • -A: Asia/Pacific Network Information Center (APNIC) veritabanını kullanır. Doğu Asya, Avustralya, Yeni Zelanda ve Pasifik adalarında kullanılan ağ numaralarını içerir. Sorgu sözdizimi belgesini whois -A help kullanarak alabilirsiniz.

  • -b: Network Abuse Clearinghouse veritabanını kullanır. Alan adına göre dizinlenmiş, ağ kötüye kullanımının (network abuse) bildirilmesi gereken adresleri içerir.

  • -c TLD: Bu, "TLD.whois-servers.net" argümanıyla -h seçeneğini kullanmaya eşdeğerdir. Bu, ülke sınıfı TLD whois sunucularını bulmak için yararlı olabilir.

  • -f: African Network Information Centre (AfriNIC) veritabanını kullanır. Afrika ve batı Hint Okyanusu adalarında kullanılan ağ numaralarını içerir. Sorgu sözdizimi belgesini whois -f help kullanarak alabilirsiniz.

  • -g: .GOV alt alan adları için irtibat noktalarını içeren ABD askeri olmayan federal hükümet veritabanını kullanır.

-h host Varsayılan yerine belirtilen host'u kullanır. Bir ana bilgisayar adı veya IP adresi belirtilebilir.

  • -i: Geleneksel Network Information Center (InterNIC) (whois.internic.net) veritabanını kullanır. Bu veritabanı artık yalnızca .COM, .NET, .EDU altındaki alan adı kayıtlarını içermektedir. Aranacak nesne türünü whois -i 'tür ad' şeklinde belirtebilirsiniz; burada tür; domain (alan adı), nameserver (ad sunucusu), registrar (kayıt kuruluşu) olabilir. Ad, * joker karakterlerini içerebilir.

  • -I: Internet Assigned Numbers Authority (IANA) veritabanını kullanır.

  • -k: Kore Ulusal İnternet Geliştirme Ajansı (KRNIC) veritabanını kullanır. Kore için ağ numaralarını ve alan adı irtibat bilgilerini içerir.

  • -l: Latin American and Caribbean IP address Regional Registry (LACNIC) veritabanını kullanır. Latin Amerika ve Karayipler'in büyük bölümünde kullanılan ağ numaralarını içerir.

  • -m: Route Arbiter Database (RADB) veritabanını kullanır. Çok sayıda operatör ağının rota politikası özelliklerini içerir.

-p port Belirtilen port üzerinden whois sunucusuna bağlanır. Bu seçenek belirtilmezse, whois varsayılan olarak port 43'ü kullanır.

  • -P: AS numaralarına ait PeeringDB veritabanını kullanır. Birçok ağ operatörü için internet eşleme (peering) noktalarındaki varlık ayrıntılarını içerir.

  • -Q: Hızlı bir arama yapar; whois diğer whois sunucularına giden yönlendirmeleri takip etmeye çalışmaz. Diğer seçeneklerden biri kullanılarak veya bir ortam değişkeninde bir sunucu açıkça belirtilmişse varsayılan değer budur. Ayrıca -R seçeneğine de bakın.

  • -r: R´eseaux IP Europ´eens (RIPE) veritabanını kullanır. Avrupa için ağ numaralarını ve alan adı irtibat bilgilerini içerir. Sorgu sözdizimi belgesini whois -r help kullanarak alabilirsiniz.

  • -R: Özyinelemeli (recursive) bir arama yapar; whois diğer whois sunucularına yapılan yönlendirmeleri takip etmeye çalışır. Açıkça bir sunucu belirtilmemişse varsayılan değer budur. Ayrıca -Q seçeneğine de bakın.

  • -S: Varsayılan olarak whois, belirli whois sunucularından daha yararlı çıktılar üretmek için basit sorguları (boşluksuz) ayarlar ve bilgilendirici olmayan bazı çıktıları bastırır. -S seçeneğiyle, whois sorguyu olduğu gibi gönderir ve çıktıyı aynen yazdırır.

whois komutuna belirtilen işlenenler (operands) bağımsız olarak ele alınır ve farklı whois sunucularında sorgu olarak kullanılabilir.

Ortam Değişkenleri

WHOIS_SERVER Birincil varsayılan whois sunucusu. Bu ayarlanmamışsa, whois RA_SERVER ortam değişkenini kullanır.

RA_SERVER İkincil varsayılan whois sunucusu. Bu ayarlanmamışsa, whois whois.iana.org sunucusunu kullanacaktır.

Çıkış Durumu

whois yardımcı programı başarı durumunda 0, bir hata oluşursa >0 değeri ile çıkış yapar.

Örnekler

     Rusya TLD alan adı “RU” içinde yer alan bir yöneticinin irtibat bilgilerini almak için,
     CONTACT-ID yerine gerçek irtibat kimliğinin konulduğu aşağıdaki örnekte gösterildiği gibi
     -c seçeneğini kullanın:

	   whois -c RU CONTACT-ID

     (Not: Bu örnek “RU” TLD'sine özgüdür, ancak diğer TLD'ler de benzer bir sözdizimi kullanılarak sorgulanabilir.)

     Aşağıdaki örnek, standart dışı bir port kullanarak bir whois sunucusunun nasıl sorgulanacağını gösterir;
     burada “sorgu-verisi”, “whois.example.com” sunucusuna “rwhois” portu üzerinden (sayısal olarak
     4321 olarak yazılır) gönderilecek sorgudur:

	   whois -h whois.example.com -p rwhois sorgu-verisi

     Bazı whois sunucuları, tire-harf seçenekleriyle karmaşık sorguları destekler. whois komut
     seçeneklerini whois sunucusu sorgu seçeneklerinden ayırmak için -- seçeneğini kullanabilirsiniz.
     Boşluk içeren bir sorgu, whois komutuna tek bir argüman olarak tırnak içinde verilmelidir.
     Aşağıdaki örnek, RIPE whois sunucusundan “domain” nesne türünün kısa bir açıklamasını döndürmesini ister:

	   whois -r -- '-t domain'

Standartlar

K. Harrenstien, M. Stahl, ve E. Feinler, NICNAME/WHOIS, RFC 954, Ekim 1985.

L. Daigle, WHOIS Protocol Specification, RFC 3912, Eylül 2004.

Tarihçe

whois komutu 4.3BSD ile sunulmuştur.